Postanowienie NSA z 24 września 2015 r., I OPP 124/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. M. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 2305/14 ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 56/14 ze skargi S. M. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie NSA: Zofia Flasińska Marek Stojanowski

Uzasadnienie

S. M. w piśmie z 2 września 2015 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 2305/14. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości w tym postępowaniu, wydanie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności, obligujących organ sądowy do zaniechania nieuzasadnionej prawnie i faktycznie bezczynności, przyznanie skarżącemu od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł oraz zwrot wpisu od skargi na przewlekłość na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. – dalej: ustawa).

Skarga S. M. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została przekazana przez organ Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi w dniu 17 kwietnia 2014 r. W dniu 28 kwietnia 2014 r. skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. Zarządzeniem z 5 maja 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na 9 czerwca 2014 r. Po zamknięciu rozprawy w dniu 9 czerwca 2014 r. Sad odroczył ogłoszenie orzeczenia do 23 czerwca 2014 r. W dniu 23 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok, w którym zobowiązał [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku skarżącego S. M. z 7 marca 2014 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone w dniu 4 lipca 2014 r. i podpisane przez skład orzekający w dniu 8 lipca 2014 r. Odpisy wyroku z uzasadnieniem zostały doręczone organowi i skarżącemu w dniu 10 lipca 2014 r. W dniu 5 sierpnia 2014 r. organ wniósł skargę kasacyjną od wyroku z 23 czerwca 2014 r., która została zarejestrowana zarządzeniem z tej samej daty. W dniu 20 sierpnia 2014 r. skarżący wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, która została doręczona pełnomocnikowi organu zarządzeniem z 21 sierpnia 2014 r. W dniu 28 sierpnia 2014 r. skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu i zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 2305/14. Sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. W dniu 2 września 2015 r. S. M. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżący podniósł, że skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 28 sierpnia 2014 r., a Sąd nie podjął żadnej czynności zmierzającej do rozpoznania sprawy. Stwierdził, że opieszałość Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dla niego krzywdząca i poprzez takie zachowanie organu sądowniczego stracił zaufanie do działań wymiaru sprawiedliwości. Organ sądowy swoją ignorancją doprowadził do pozbawienia skarżącego konstytucyjnego prawa do rozpoznania jego sprawy w przepisanym prawem terminie. Skarżący podkreślił, że wiele spraw, które wpłynęły później do Naczelnego Sądu Administracyjnego aniżeli sprawa skarżącego, jest rozpoznawanych wcześniej, a sprawa o sygn. akt I OSK 2305/14 nadal oczekuje na rozpoznanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z 23 czerwca 2014 r. została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 28 sierpnia 2014 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Powyższe oznacza, że okres oczekiwania na zakończenie sprawy nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Wymaga przy tym podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany terminem określonym w art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Przepis ten dotyczy terminu rozpoznania skargi złożonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś skargi kasacyjnej wnoszonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jest odrębnym środkiem prawnym (por. np. postanowienie NSA z 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPP 11/11, Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych i Informacji o Sprawach). Sprawa skarżącego musi zatem oczekiwać na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Nie zachodzi bowiem szczególny przypadek istnienia przepisów nakazujących rozpoznanie tej sprawy w ustawowo określonym terminie, a żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.