Uzasadnienie
W dniu 14 października 2015 r. (data prezentaty sądu) J.D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Warszawie – skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1777/14 ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.
Z akt sprawy wynika, że ww. skarga na postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. wraz z aktami sprawy został złożona przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 3 października 2014 r. (data prezentaty sądu). Zarządzeniem z dnia 7 października 2014 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 1777/14, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę.
Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2014 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.
Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 9 marca 2015 r.
W dniu 6 marca 2015 r. (data prezenty sądu) skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów wyznaczonych do składu orzekającego zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2015 r.
Z uwagi na wniosek o wyłączenie sędziów, rozprawa w dniu 9 marca 2015 r., została odroczona, a sprawa przekazana na posiedzenie niejawne celem rozpoznania wniosku.
W dniach 30 i 31 marca 2015 r. oraz w dniu 15 kwietnia 2015 r. sędziowie złożyli oświadczenia, o których mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. WSA w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów.
Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wpłynęło wraz z aktami sprawy do Sądu odwoławczego w dniu 16 lipca 2015 r. (data prezentaty sądu).
Postanowieniem z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt I OZ 1075/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Akta sprawy zostały zwrócone do WSA w Warszawie w dniu 11 września 2015 r.
Zarządzeniem z dnia 30 września 2015 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.
Zarządzeniem z dnia 14 października 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 18 listopada 2015 r.
W tych okolicznościach skarżący w dniu 14 października 2015 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1777/14. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu przed WSA w Warszawie w omawianej sprawie oraz przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20 000 złotych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jego sprawa ciągnie się już od 1991 r. i z tego powodu skarżący ponosi straty. Zdaniem strony Sąd mógł już rozstrzygnąć kluczową kwestię w tej sprawie jednakże z niezrozumiałych względów tego nie uczynił. Skarżący pozostaje z urzędnikami i sędziami w sporze, a w konsekwencji na skutek nierozstrzygnięcia sprawy, ponosi straty materialne i zdrowotne. Orzeczenie na jego rzecz sumy pieniężnej 20 000 złotych jest zatem zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (3 października 2014 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (14 października 2015 r.) upłynął nieco ponad rok. W sprawie tej jednak Sąd I instancji wyznaczył termin rozprawy już na dzień 9 marca 2015 r. jednakże nie mógł wydać rozstrzygnięcia z uwagi na złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie sędziów. Oczywiście skarżący mógł skorzystać z przysługujących mu uprawnień procesowych, jednakże musiał liczyć się z tym, że w dniu 9 marca 2015 r. sprawa nie zostanie zakończona, a postępowanie przedłuży się. Ostatecznie po stwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny - w postanowieniu z dnia 2 września 2015 r. - o niezasadności wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów składu orzekającego wyznaczonego do rozpoznania sprawy na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r., wyznaczono kolejny termin rozprawy na dzień 18 listopada 2015 r. W tych okolicznościach, nie można uznać, że prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Zauważyć należy, że w tej sprawie to strona zarzucająca Sądowi I instancji przewlekłość zainicjowała postępowania wpadkowe w zakresie wyłączenia sędziów. Sąd I instancji zobowiązany był, zatem w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek, co uczynił, zdaniem NSA, bez nieuzasadnionej zwłoki.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.