Postanowienie NSA z 11 września 2024 r., I OPP 18/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W.S. i J.S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 587/23 ze skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1139/22 w sprawie ze skargi W.S. i J.S. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 grudnia 2021 r. nr DLI-V.7615.137.2021.MP w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Jerzy Siegień przewodniczący
Sędzia NSA Jolanta Rudnicka sprawozdawca
Sędzia NSA Marian Wolanin

Uzasadnienie

Pismem z 16 grudnia 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii (dalej: "skarżący kasacyjnie") złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1139/22.

Zarządzeniem z 22 lutego 2023 r. akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Akta sprawy wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego 16 marca 2023r. i tego samego dnia zarejestrowano sprawę w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej.

Pismem z 19 sierpnia 2024 r. W.S. i J.S. (dalej: "skarżący") złożyli skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu skargi wskazali, że sprawa zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym niemal dwa lata temu, który to okres w ocenie skarżących należy uznać za wystarczający do rozpatrzenia sprawy, zaś nierozpoznanie sprawy we wskazanym okresie należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Skarżący wnieśli o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu dotyczącym rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku z 27 października 2022 r., niezwłoczne podjęcie działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zasądzenie na rzecz skarżących kwoty 3000 złotych, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie wymienionych w skardze dowodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy 16 marca 2023 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy, zgodnie z kolejnością wpływu. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęło niemal półtora roku, czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył zatem 12 miesięcy o których mowa w art. 14 ustawy. Pamiętać jednak należy, że nie każda sytuacja w której czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy przekroczył 12 miesięcy nosi cechy przewlekłości. Czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie jest bowiem zależny tylko od czynności Sądu, lecz przede wszystkim od okoliczności niezależnych od Sądu, tj. bardzo dużej ilości składanych skarg kasacyjnych w zestawieniu z ograniczoną ilością możliwych terminów posiedzeń oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do § 25a ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 805, dalej: "regulamin"), sprawy rozpatrywane w składach trzyosobowych przewodniczący wydziału przydziela sędziom w drodze losowania, w ramach symboli spraw należących do właściwości wydziału orzeczniczego, w którym orzekają, z uwzględnieniem specjalizacji orzeczniczej sędziów, zgodnie natomiast z ust. 4 powyższego przepisu, pula spraw wyznaczonych do losowania obejmuje sprawy z uwzględnieniem kolejności ich wpływu. Kategorie spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu wymienione są w § 26 ust. 2 regulaminu, ponadto stosownie do § 26 ust. 5 regulaminu Prezes Izby może w uzasadnionych przypadkach zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością wpływu, po uprzednim uzgodnieniu z przewodniczącymi wydziałów. Rozpoznawana sprawa nie należy do żadnej z kategorii o których mowa w § 26 ust. 2 regulaminu, żadne przepisy ustaw szczególnych nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku jej rozpoznania poza kolejnością wpływu, w sprawie nie składano również wniosku o jej rozpoznanie w takim trybie. Podkreślić także należy, że skarżący kasacyjnie złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, co znacząco wydłuża czas oczekiwania na jej rozpoznanie.

Z uwagi na powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku z 27 października 2022 r. sygn. akt IV SA/WA 1139/22 nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Sądu. Zgodnie z regulaminem przed powyższą sprawą na dostępne terminu rozpraw kierowane były bowiem sprawy o wcześniejszej dacie wpływu oraz sprawy należące do kategorii spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu. W takich okolicznościach nie można uznać, aby w sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania, albowiem oceniając czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie sposób dopatrzyć się jakiegokolwiek stopnia zawinienia w czynnościach Sądu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.