Postanowienie NSA z 26 września 2024 r., I OPP 19/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S.T. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 2843/23 ze skargi kasacyjnej S.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 289/23 w sprawie ze skargi S.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2023 r. nr SKO/WT/431/838/2023 w przedmiocie dodatku węglowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Marian Wolanin przewodniczący
Sędzia NSA Marek Stojanowski sprawozdawca
Sędzia del. WSA Jakub Zieliński

Uzasadnienie

Pismem z 27 października 2023 r. S.T. (dalej także: "skarżący") złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 289/23.

Akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego 23 listopada 2023 r. i tego samego dnia zarejestrowano sprawę w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej.

Pismem z 21 sierpnia 2024 r. skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że z winy Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie wystąpiła nieuzasadniona przewlekłość postępowania sądowego, co narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a nadto art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty praw podstawowych. W związku z powyższym skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty "od 700 do 900 euro (tj. od 2,5 do 4,5 tyś. zł) za każdy rok zwłoki w podejmowaniu sprawy, co jest jednoznaczne z nieuzasadnioną przewlekłością postępowania sądowego". Nadto skarżący wniósł o zobowiązanie Naczelnego Sądu Administracyjnego do bezzwłocznego zajęcia się sprawą. W uzasadnieniu skargi powołano okoliczności mające przemawiać za jej uwzględnieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy 23 listopada 2023 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego w trybie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935). Zarządzeniem z 10 września 2024 r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na 21 listopada 2024 r. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia złożenia skargi na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym upłynęło niespełna dziewięć miesięcy oraz niewiele ponad dziewięć miesięcy do momentu wyznaczenia terminu posiedzenia niejawnego. Czas trwania postępowania kasacyjnego nie przekroczył zatem dwunastu miesięcy o których mowa w art. 14 ustawy, a zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wskazać ponadto należy, że rozpoznawana sprawa zgodnie z § 26 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 805, dalej: "regulamin") należy wprawdzie do kategorii spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu, jednak sam ten fakt nie oznacza, że sprawy tego rodzaju rozpoznawane są natychmiast po ich rejestracji. Także sprawy które rozpoznawane są poza kolejnością wpływu przydzielane są do rozpoznania poszczególnym sędziom w drodze losowania, z uwzględnieniem kolejności wpływu spraw tej właśnie kategorii (§ 25a ust. 1 i 4 regulaminu). Oznacza to, że również w przypadku spraw które z urzędu lub z wniosku strony podlegają rozpoznaniu poza kolejnością wpływu o terminie ich rozpoznania decyduje ilość pozostających do rozpoznania spraw tego rodzaju, w zestawieniu z ograniczoną ilością możliwych terminów posiedzeń oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie na wcześniejsze terminy posiedzeń kierowane są sprawy należące do kategorii rozpoznawanych poza kolejnością wpływu ale o wcześniejszej dacie wpływu. Składowi orzekającemu z urzędu jest wiadomym, że czas oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu wynosi około dwanaście miesięcy, a zatem czas oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego w rozpoznawanej sprawie nie przekroczył tego okresu i nie stanowi o zwłoce Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oceniając czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie sposób zatem dopatrzyć się jakiegokolwiek stopnia zawinienia w czynnościach Sądu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.