Postanowienie NSA z 23 stycznia 2020 r., I OPP 2/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygnaturze I OSK 3535/18 ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 27/18 w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość Wojewody [...] w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka Małgorzata Miron

Uzasadnienie

W dniu 7 stycznia 2020 r. (data prezentaty) J.W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 3535/18 ze skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 27/18. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że złożona przez niego skarga kasacyjna wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu 20 sierpnia 2018 r. Od dnia wpływu skargi kasacyjnej do dnia sporządzenie skargi na przewlekłość upłynęło zatem 16 miesięcy i 11 dni. Podniósł, że sprawa jest bardzo prosta, że nie miał on żadnego wpływu na czynności podejmowane przez Naczelny Sąd Administracyjny i nie przyczynił się do opóźnień w tym postępowaniu. Nie wystąpiły ponadto żadne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające opóźnienie w rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Podniósł ponadto, że przykłada bardzo duża wagę do niniejszej sprawy, ponieważ dotyczy ona jego interesów związanych z całkowitym pozbawieniem praw do nieruchomości o znacznej wartości. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Europejskiego Trybunały Praw Człowieka z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie Poiss przeciwko Austrii, w którym Trybunał określił, że sprawy dotyczące praw do nieruchomości należą do kategorii spraw, które powinny być rozstrzygane szybko i starannie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi kasacyjnej do dnia złożenia skargi na przewlekłość postępowania upłynęło co prawda ponad 12 miesięcy, trzeba mieć jednak na uwadze, że sprawy spływające do Sądu są rozpoznawane – co do zasady – według kolejności ich wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże na rozpoznanie sprawy.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjny w dniu 14 września 2018 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu zgodnie z kolejnością wpływu. Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2019 r. została natomiast skierowana na termin rozprawy na dzień 6 lutego 2020 r. o czym powiadomiono strony postępowania. Czas, który upłynął od momentu zarejestrowania sprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym do dnia wyznaczenia rozprawy, choć przekracza 12 miesięcy, nie pozwala zatem na stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania. Podkreślić należy, iż sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Z akt nie wynika przy tym, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie § 42 ust. 5 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.). W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.