Postanowienie NSA z 19 lutego 2021 r., I OPP 2/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygnaturze I OSK 148/19 ze skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wa 117/18 w sprawie ze skargi R. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Mariola Kowalska

Uzasadnienie

W dniu 20 stycznia 2021 r. (data prezentaty) R. W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 148/19 ze skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wa 117/18 w sprawie ze skargi R. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zobowiązanie do niezwłocznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej z dnia 15 listopada 2018 r., przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu swojej skargi przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że od momentu wniesienia skargi kasacyjnej do dnia sporządzenia skargi na przewlekłość upłynęły już 2 lat, 1 miesiąc i 28 dni. W tym czasie Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadził żadnej rozprawy i nie wyznaczył terminu rozprawy. Zdaniem skarżącego oczekiwanie ponad 2 lata na rozpatrzenie skargi kasacyjnej w sprawie przewlekłości postępowania jest nie do zaakceptowania w okoliczności, gdy postępowanie merytoryczne o ustalenie odszkodowania za całkowicie odebrane prawa własności nieruchomości trwa już 12 lat i 10 miesięcy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do § 26 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1202), Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w tym przepisie bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją również podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością (§ 26 ust. 5 Regulaminu).

W sprawie niniejszej skarga kasacyjna została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 16 stycznia 2019 r. (data prezentaty). Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2020 r. sprawę skierowano na termin rozprawy na dzień 12 marca 2020 r. O terminie prawidłowo poinformowano strony postępowania. Jak wynika natomiast z protokołu rozprawy z dnia 12 marca 2020 r. po wywołaniu sprawy nikt się nie stawił. Postanowieniem z tego dnia Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie zawiesił postępowanie w sprawie do czasu wydania orzeczenia w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą akt II OPS 3/19 uznając, że rozstrzygnięcie zawartego tam zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości będzie miało bezpośredni wpływ na wynik niniejszej sprawy. Odpis niniejszego postanowienia wraz uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego oraz organowi. Następnie postanowieniem z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt I OSK 148/19 Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie uznając, że ustąpiła przeszkoda do rozpoznania sprawy. Odpis postanowienia z uzasadnieniem przesłano stronom postępowania w dniu 2 listopada 2020 r.

Jak wynika zatem z powyższego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze na przewlekłość, w sprawie niniejszej podejmowane były czynności zmierzające do jej zakończenia, w tym wyznaczono termin rozprawy na dzień 12 marca 2020 r. Wystąpienie zaś przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania, nie stanowi okoliczności obciążającej Sąd zarzutem przewlekłości postępowania.

W związku z powyższym, w ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia