Postanowienie NSA z 17 marca 2022 r., I OPP 2/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 810/21 ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Iwona Bogucka
sędzia NSA Monika Nowicka

Uzasadnienie

W dniu 29 października 2021 r. W. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 810/21 ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Z akt sprawy wynika, że skarga W. S. na ww. decyzję została zarejestrowana w dniu 13 października 2021 r. pod sygn. akt II SA/Ke 810/21.

W toku postępowania ustalono, że w aktach administracyjnych zwróconych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w dniu 11 października 2021 r. wraz z prawomocnym odpisem postanowienia WSA w Kielcach z dnia 27 maja 2021 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 338/21 odrzucającym skargę W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] ujawniono odpowiedź na skargę W. S. wniesioną na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], która nie posiadała prezentaty Sądu. W związku z tym, w celu wyjaśnienia zaistniałych okoliczności, zwrócono się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach o nadesłanie akt administracyjnych zwróconych 11 października 2021 r. Po wpływie akt do Sądu w dniu 12 października 2021 r. ustalono, że skarga W. S. z dnia 27 stycznia 2021 r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] nie została zarejestrowana w Wydziale II WSA w Kielcach. Wobec tego zgodnie z zarządzeniem z dnia 13 października 2021 r. skarga na ww. postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r. została zarejestrowana w repertorium SA pod sygn. II SA/Ke 810/21.

Z uwagi na złożenie przez W. S. wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz ze skargą Sąd przy piśmie z dnia 21 października 2021 r. przesłał mu urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni. Następnie zgodnie z zarządzeniem z dnia 4 listopada 2021 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II SPP/Ke 135/21 referendarz sądowy WSA w Kielcach ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak takiego obowiązku ze strony skarżącego, stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

W dniu 17 stycznia 2022 r. wpłynęło do akt sprawy zarządzenie Okręgowej Rady Adwokackiej w Kielcach o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu.

W tych okolicznościach skarżący w dniu 29 października 2021 r. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach wnosząc o stwierdzenie rażącej przewlekłości, zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane [...] stycznia 2021 r. a do końca października 2021 r. Sąd "nie zrobił nic".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej jako "ustawa").

Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Dokonując tej oceny, uwzględnia się zatem łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie NSA wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11, z 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ww. ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Skarga została zarejestrowana w Sądzie I instancji w dniu 13 października 2021 r., a skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona przez skarżącego w dniu 29 października 2021 r. W tym okresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania, w tym poprzez wezwanie organu do nadesłania akt administracyjnych celem wyjaśnienia kwestii przekazania skargi. Ponadto wskazać należy, że w niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do czasu zatem prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie było możliwe rozpoznanie wniesionej skargi. Jak wynika natomiast z akt sprawy czynności Sądu związane z koniecznością rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy podejmowane były sprawnie i ze starannością.

Mając na uwadze powyższe nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe, zarówno związane z postępowaniem głównym jak i z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy podejmowane były sprawnie i zmierzały do jak najszybszego rozpoznania sprawy. Podkreślić także należy, że sprawa może zostać skierowana na termin rozprawy dopiero wtedy, gdy nadaje się do wyznaczenia tj. gdy skarga spełnia wszelkie wymogi formalne, a ponadto zgromadzone są wszystkie niezbędne dokumenty i zostały rozstrzygnięte wszystkie sprawy wpadkowe, a wszystkie wnioski strony załatwione.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się przewlekłości postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.