Postanowienie NSA z 12 maja 2015 r., I OPP 22/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi G.S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 620/14 ze skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 649/13 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 13 marca 2015 r. (data prezentaty sądu) do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga G. S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 620/14 ze skargi kasacyjnej G.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 649/13 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 lipca 2013 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przekazana została przez organ skarga (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy) G. S. (dalej także, jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie zasiłku stałego.

Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2013 r. zarejestrowano ww. skargę pod sygn. akt II SA/Łd 649/13, oznaczono przedmiot postępowania, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę.

Pismem z dnia 16 lipca 2013 r. poinformowano skarżącego, że z uwagi na przedmiot skargi (decyzja dotycząca zasiłku stałego) postępowanie sądowe wolne jest od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2013 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

Pismem z dnia 11 października 2013 r. (data prezentaty sądu) skarżący wystąpił o przyspieszenie rozpoznania sprawy.

Zarządzeniem z dnia 16 października 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 28 listopada 2013 r.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 27 grudnia 2013 r. (data prezentaty sądu) o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2014 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata.

Po wyznaczeniu dla skarżącego przez Okręgową Radę Adwokacką w L. pełnomocnika z urzędu, wskazany adwokat wywiódł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 28 listopada 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 11 marca 2014 r. Zarządzeniem z tego samego dnia skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 620/14 i oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.

W tych okolicznościach skarżący w dniu 13 marca 2015 r. (data prezentaty sądu) złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 620/14. Skarżący wskazał, że od chwili złożenia skargi kasacyjnej, tj. od roku, Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął sprawy, a więc skarga na przewlekłość jest zasadna. Skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20.000 złotych.

Zarządzeniem z dnia 26 marca 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 21 kwietnia 2015 r.

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 11 marca 2013 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że to znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. W sprawie o sygn. I OSK 620/14 termin rozprawy wyznaczony został zarządzeniem z dnia 26 marca 2015 r. na dzień 21 kwietnia 2015 r. Na pierwszym posiedzeniu Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, którym uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Z tych względów okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy o sygn. I OSK 620/14, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu, tym bardziej, że sprawa ta została zakończona wyrokiem z 21 kwietnia 2015 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.