Postanowienie NSA z 25 lipca 2012 r., I OPP 23/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. W. i M. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 578/09

Sprawa

w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić skargę na przewlekłość postępowania. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 26 czerwca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) D. W. i M. W. złożyli skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. D. W. i M. W. wnieśli o stwierdzenie, że w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym sygn. akt II SA/Wr 578/09 (wcześniej III SA/Wr 58/09) doszło do naruszenia ich prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na ich rzecz kwoty 20.000 złotych.

Z akt sprawy wynika, że skarga D. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2008 r. została złożona w dniu 26 sierpnia 2008 r. Sprawa wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 29 września 2008 r., Sąd ten przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu (postanowienie z dnia 18 listopada 2008 r.). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA we Wrocławiu z dnia 11 lutego 2009 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu 16 marca 2009 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2009 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. Skarżący, po ponownym wezwaniu do uiszczeniu wpisu, w dniu 15 czerwca 2009 r. uiścili należny wpis. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sprzeciw skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 kwietnia 2009 r. jako złożony po terminie. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I OZ 907/09. Zarządzeniem z dnia 20 października 2009 r. Przewodniczący Wydziału III WSA we Wrocławiu przekazał sprawę według właściwości do Wydziału II WSA we Wrocławiu. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 578/09. Termin pierwszej rozprawy został wyznaczony na dzień 20 stycznia 2010 r. (zarządzenie z dnia 28 grudnia 2009 r.). Rozprawa w dniu 20 stycznia 2010 r. uległa odroczeniu z uwagi na złożony w dniu 18 stycznia 2010 r. przez skarżących wniosek o wyłączenie składu orzekającego od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2010 r. wniosek o wyłączenie sędziów: A. C., Z. W. i A. P. od rozpoznania sprawy, został oddalony. W dniu 8 marca 2010 r. skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z tego samego dnia skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od złożonego zażalenia. W dniu 12 kwietnia 2010 r. skarżący wnieśli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego WSA we Wrocławiu z dnia 26 maja 2010 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu, postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2010 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący złożyli w dniu 18 sierpnia 2010 r. zażalenie, którego braki uzupełnili w dniu 16 września 2010 r. W dniu 16 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ukarał skarżących karą porządkową grzywny w kwocie po 1000 złotych za ubliżanie Sądowi oraz referendarzowi sądowemu WSA we Wrocławiu w pismach procesowych z dnia 20 czerwca i 19 lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 października 2010 r., sygn. I OZ 810/10 oddalił zażalenie skarżących na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2010 r. Skarżący wnieśli również zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 16 sierpnia 2010 r. Zarządzeniem z dnia 5 listopada 2010 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od złożonego zażalenia. Równocześnie wezwano ponownie skarżących do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 29 stycznia 2010 r. o odmowie wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy. W dniu 30 listopada 2010 r. i 3 grudnia 2010 r. skarżący złożyli, na urzędowym formularzu, wnioski o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego WSA we Wrocławiu z dnia 27 grudnia 2010 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. I OZ 115/11 oddalił zażalenie skarżących na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 16 sierpnia 2010 r. o ukaraniu skarżących karą porządkową. W dniu 11 kwietnia 2011 r. skarżący złożyli wniosek o umorzenie grzywien nałożonych na nich w postanowieniu z dnia 16 sierpnia 2010 r. Zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 25 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 19 maja 2011 r. odmówił umorzenia należności z tytułu nieuiszczonej grzywny w kwocie 1000 złotych. Rozprawę w dniu 25 maja 2011 r. odroczono celem rozpoznania wniosku skarżących z dnia 23 maja 2011 r. o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 481/11 oddalił zażalenie skarżących na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2011 r. Wobec nieuzupełnienia wniosku skarżących przez podanie przyczyn wyłączenia sędziego, wskazania z imienia i nazwiska konkretnego sędziego, którego dotyczy podana przyczyna i uprawdopodobnienie istnienia podanej przyczyny – zarządzeniem z dnia 25 lipca 2011 r. pozostawiono wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania. W dniu 19 sierpnia 2011 r. skarżący złożyli zażalenie na przedmiotowe zarządzenie, którego braki uzupełnili w dniu 19 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I OZ 763/11 oddalił zażalenie skarżących na zarządzenie z dnia 25 lipca 2011 r. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2011 r. rozłożono odpowiednio D. W. i M. W. należności z tytułu orzeczonej grzywny w kwocie 1000 zł na cztery raty po 250 zł. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1032/11 uchylił zarządzenie z dnia 4 listopada 2011 r. w stosunku do D. W. i rozłożył skarżącej należność z tytułu kary porządkowej grzywny w kwocie 1000 zł na pięć rat po 200 zł. Podobne rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny wydał w stosunku do M. W. (postanowienie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1033/12). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r. odmówił skarżącym umorzenia kary porządkowej grzywny w kwocie 1000 złotych. W dniu 13 lutego 2012 r. wpłynęło do Sądu zażalenie skarżących na powyższe postanowienie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 202/12. Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2012 r. wyznaczono termin rozprawy w sprawie na dzień 23 sierpnia 2012 r.

W dniu 26 czerwca 2012 r. D. W. i M. W. złożyli bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, skarga ta w dniu 3 lipca 2012 r. została przekazana do WSA we Wrocławiu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga D. W. i M. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności podejmowane były prawidłowo i bez nieuzasadnionej zwłoki. Z analizy akt sądowych wynika, że przedmiotowa sprawa wszczęta została przed właściwym sądem w lutym 2009 r. i nadal nie została zakończona merytorycznym rozstrzygnięciem. Ten niewątpliwie długi okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie wynikał z błędów, ani opieszałości Sądu, ale związany jest z działaniami podejmowanymi przez skarżących. Na każdym etapie postępowania składają oni bowiem wnioski o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie, wnioski o przyznanie prawa pomocy oraz zażalenia na wszystkie wydawane w toku postępowania postanowienia sądu. Takie działanie skarżących było główną przyczyną przedłużenia postępowania sądowego. Z analizy akt sądowych sprawy jednoznacznie wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zmierzał, kierując się dyrektywą wynikającą z art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu, jednakże podczas każdej rozprawy bądź też bezpośrednio przed jej terminem skarżący składali wnioski o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie, które Sąd zobowiązany był rozpoznać. Niewątpliwie skarżący swoim zachowaniem w zasadniczy sposób spowodowali nadmierne przedłużenie postępowania, tylko w tej sprawie złożyli 6 zażaleń, które po uzupełnieniu braków formalnych przekazywane były niezwłocznie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Każdorazowo po wniesieniu zażalenia i po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od złożonego zażalenia, skarżący przedkładali wnioski o przyznanie prawa pomocy, to działanie skarżących również wpływało na rozciągniecie w czasie postępowania sądowego.

Biorąc pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszelkie podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w toku tego postępowania czynności dokonano w rozsądnych terminach, nie naruszając zasady sprawności postępowania. To kolejne pisma procesowe skarżących z żądaniem wyłączenia sędziów, przyznaniem prawa pomocy, umorzeniem należności z tytułu orzeczonej grzywny bądź stanowiące zażalenia na każde zapadłe w sprawie postanowienie bądź zarządzenie, uniemożliwiły Sądowi wcześniejsze zakończenie postępowania w sprawie.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania.