Postanowienie NSA z 29 czerwca 2017 r., I OPP 23/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach

Sprawa

w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 457/16 ze skargi R. J. na decyzję Odwoławczej Komisji ds. Pomocy Materialnej dla Studentów Wyższej Szkoły Finansów i Prawa w B. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Wojciech Jakimowicz

Uzasadnienie

W dniu 25 maja 2017 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 457/16 ze skargi na decyzję Odwoławczej Komisji ds. Pomocy Materialnej dla Studentów Wyższej Szkoły Finansów i Prawa w B. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie stypendium socjalnego.

Z akt sprawy wynika, że ww. oryginał skargi na decyzję Odwoławczej Komisji wraz z aktami sprawy został złożony przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w dniu 1 czerwca 2016 r. (data prezentaty sądu). Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2016 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Gl 457/16, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Przy piśmie z dnia 4 lipca 2016 r. doręczono skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę. Przy piśmie z dnia 18 sierpnia 2016 r. doręczono organowi replikę skarżącego na odpowiedź na skargę.

Zarządzeniem z dnia 28 października 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 2 grudnia 2016 r.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 18 stycznia 2017 r.

Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2017 r. (data prezentaty sądu) skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wezwanie skarżący wykonał w dniu 2 marca 2017 r. (data prezentaty sądu).

W dniu 13 marca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów celem uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący odpowiedział na wezwanie w dniu 31 marca 2017 r. (data prezentaty sądu), wnosząc o przedłużenie terminu do jego wykonania w części. Referendarz sądowy przedłużył termin wykonania wezwania o kolejne 7 dni, jednakże skarżący odpowiedzi nie udzielił (nie nadesłał żądanych dokumentów).

Postanowieniem z dnia 25 maja 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

W tych okolicznościach skarżący, wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 457/16. W uzasadnieniu wyraził swoje niezadowolenie z podejmowanych przez Sąd I instancji czynności procesowych i zażądał rozpoznania przez Sąd I instancji jego wszystkich skarg łącznie oraz zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 złotych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2016 r. poz. 1259 - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (1 czerwca 2016 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (25 maja 2017 r.) nie minął jeszcze rok. Nadto zauważyć trzeba, że sprawa po prawidłowym i terminowym zrealizowaniu wstępnych czynności sądowych, została skierowana do rozpoznania na rozprawie i wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. - a zatem wydanym 6 miesięcy po wpłynięciu skargi - Sąd I instancji skargę oddalił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji podejmował czynności sprawnie i bez zbędnej zwłoki, zmierzając do wydania wyroku.

W tych okolicznościach działań Sądu nie można zatem uznać za opieszałe, a okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia sądowego, w omawianej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę Sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.