Postanowienie NSA z 13 września 2012 r., I OPP 24/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 39/11

Sprawa

w sprawie ze skargi A.W. na bezczynność Wójta Gminy Bochnia w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska (sprawozdawca), Marek Stojanowski

Uzasadnienie

W dniu 10 maja 2011 r. M. W., działająca jako pełnomocnik córki A.W., wniosła, za pośrednictwem Wójta Gminy Bochnia, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na przewlekłość postępowania toczącego się przed tym organem w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 24 czerwca 2011 r. W tym samym dniu Przewodniczący Wydziału III wydał zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz do złożenia pełnomocnictwa. W dniu 19 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej opłacił skargę, a w dniu 26 lipca 2011 r. wpłynęło do Sądu pełnomocnictwo.

Zarządzeniem z dnia 13 października 2011 r. Przewodniczący Wydziału III wyznaczył termin rozprawy w tej sprawie na dzień 8 grudnia 2011 r. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie A. W. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pismem z dnia 13 grudnia 2011 r. przesłano pełnomocnikowi skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF. W dniu 15 grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej złożył oświadczenie strony o jej stanie majątkowym na innym formularzu. Zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu 13 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw od tego zarządzenia, załączając do niego wypełniony właściwy formularz urzędowy PPF. Zarządzeniem sędziego z dnia 9 marca 2012 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej A. W. Informacje te zostały podane przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił ustanowienia dla skarżącej adwokata. W dniu 9 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na to postanowienie.

Jednocześnie w dniu 9 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed tym Sądem, wyznaczenie terminu załatwienia sprawy oraz zasądzenie na rzecz skarżącej odszkodowania w wysokości 20 000 zł.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podniósł, iż na podstawie art. 11 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz.1843 ze zm.) Sąd wydaje orzeczenie w terminie 2 miesięcy, licząc od daty złożenia skargi. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przez okres 14 miesięcy nie wydał orzeczenia w tej sprawie. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że wniesiona przez niego w dniu 10 maja 2011 r. skarga nie została przekazana przez organ w terminie 30 dni, co również wpłynęło na przewlekłość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wynika to z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).

W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wprawdzie od dnia wpływu skargi do Sądu (24 czerwca 2012 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (9 lipca 2012 r.) upłynęło nieco ponad 12 miesięcy, lecz ten długi okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy był powodowany w znacznej mierze działaniami podejmowanymi przez pełnomocnika skarżącej. Dopiero na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej, stwierdzając, że organ jest w korzystniejszej sytuacji, gdyż jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponadto pełnomocnik skarżącej złożył ten wniosek na innym formularzu niż wymagają tego przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisy wykonawcze do tej ustawy, co spowodowało przedłużenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy o dwa miesiące. To uchybienie pełnomocnika skarżącej jest tym bardziej nieusprawiedliwione, iż – jak wiadomo Sądowi z urzędu - skarżąca była stroną kilku innych postępowań sądowoadministracyjnych toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i kilkukrotnie, za pośrednictwem tego samego pełnomocnika, występowała z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym obowiązującym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odniesieniu do zarzutu skarżącej dotyczącego treści art. 11 powołanej ustawy, który stanowi, iż sąd wydaje orzeczenie w terminie 2 miesięcy, licząc od daty złożenia skargi, wskazać należy, iż jest to termin do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, a nie termin wyznaczony do rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego zwłoki organu w przekazaniu Sądowi I instancji skargi na przewlekłość postępowania toczącego się przed Wójtem Gminy Bochnia, stwierdzić należy, iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, ponieważ ocenie może podlegać jedynie terminowość i prawidłowość czynności sądowych, a takich czynności przed wpływem skargi Sąd podjąć nie mógł.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania.