Postanowienie NSA z 19 lutego 2021 r., I OPP 25/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi E. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygnaturze I SAB/Wa 355/19 ze skargi E. W. i T. S.-O. na przewlekłość Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozpoznaniu wniosku z 2 kwietnia 2019 r. o wznowienie postępowania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Mariola Kowalska

Uzasadnienie

Pismem z dnia 23 stycznia 2020 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) E. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Wa 355/19 na przewlekłość Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozpoznaniu wniosku z 2 kwietnia 2019 r. o wznowienie postępowania.

Z akt sprawy wynika, że skarga E. W. i T. S.-O. złożona bezpośrednio do Sądu za pośrednictwem systemu e-puap wpłynęła do Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 czerwca 2019 r. Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2019 r. przekazano ww. skargę Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).

Powyższa skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 lipca 2019 r. (data prezentaty Sądu). Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2019 r. została zarejestrowana pod sygnaturą I SAB/Wa 355/19, nadano jej symbol oraz wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Jednocześnie wezwano skarżącą E. W. do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przez podanie numeru PESEL T. S.-O., podanie jej aktualnego adresu oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w jej imieniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto wezwano do sprecyzowania skargi przez wskazanie czy dotyczy ona przewlekłego prowadzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z 2 kwietnia 2019 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Łódzkiego z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] czy też rozpoznania zażalenia od postanowienia Wojewody Łódzkiego z [...] maja 2019 r. nr [...] pod rygorem uznania, że sprawa dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwano także organ do przekazania skargi E. W. i T. S.-O. z 18 czerwca 2019 r. wraz z pismami stanowiącymi jej uzupełnienie z 3 lipca 2019 r. i 9 lipca 2019r.

Zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2019 r. przedstawiono sprawę sędziemu sprawozdawcy celem wydania dalszych zarządzeń. Następnie 20 sierpnia 2019 r. doręczono E. W. występującej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik T. S.-O. odpis odpowiedzi na skargę. Jednocześnie wykonując zarządzenie z dnia 19 lipca 2019 r. wezwano E. W. do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi.

W dniach 22 i 23 sierpnia 2019r. sprawę przedstawiano sędziemu sprawozdawcy w związku z wpływem korespondencji. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału I z sierpnia 2019 r. (k-214 akt sprawy - brak dziennej daty) zarządzono o ponownym wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do jej sprecyzowania.

W dniach 4 września 2019 r. i 9 października 2019 r. sprawę przedstawiano sędziemu sprawozdawcy w celu wydania dalszych zarządzeń w związku z wpływem korespondencji. Następnie zarządzeniem z dnia 9 października 2019 r. ponownie wezwano E. W. do nadesłania oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania T. S.-O. przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie poinformowano, że pełnomocnictwo nadesłane za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej musi być podpisane podpisem elektronicznym przez T. S.-O. Po wpływie prawidłowo podpisanego pełnomocnictwa udzielonego przez T. S.-O. E. W., zarządzeniem z dnia 4 listopada 2019 r. sprawę przedstawiono sędziemu sprawozdawcy w celu wydania dalszych zarządzeń. W dniu 22 grudnia 2019 r. wpłynęło do sprawy "podanie" E. W. o połączenie wszystkich jej spraw dotyczących rekompensaty w jedną w związku z czym w dniu 23 grudnia 2019 r. sprawę przedstawiono sędziemu sprawozdawcy w celu wydania dalszych zarządzeń.

W tych okolicznościach E. W. wniosła w dniu 23 stycznia 2020 r. (data wpływu do Sądu) skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W skardze podniosła, że Wydział I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dużym opóźnieniem lub w ogóle nie reaguje na przesyłaną przez nią korespondencję w sprawie. Wskazała, że Sąd I instancji podejmuje działania pozorne związane z nierozpatrzeniem jej skarg na przewlekłość Wojewody Łódzkiego i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Następnie w dniu 25 stycznia 2020 r. (data wpływu do Sądu) skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I WSA z 24 stycznia 2020 r. o odwołaniu rozprawy wyznaczonej na dzień 29 stycznia 2020 r. w sprawie I SA/Wa 1862/19. W dniu 28 stycznia 2020 r. sprawę przedstawiono sędziemu sprawozdawcy celem wydania dalszych zarządzeń. Zarządzeniem z dnia 13 lutego 2020 r. doręczono E. W. odpis odpowiedzi na skargę i ponownie wezwano o sprecyzowanie skargi pod rygorem uznania, że sprawa dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 2 kwietnia 2019 r. o wznowienie postępowania.

W dniu 28 lutego 2020 r. (data wpływu do Sądu) E. W. cofnęła skargę. Postanowieniem z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 355/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w związku z cofnięciem skargi.

Pismem z dnia 13 maja 2020 r. E. W. uzupełniła skargę na przewlekłość wnosząc w niej m.in. aby przy jej rozpoznaniu wziąć pod uwagę, iż nie jest to jej pierwsza skarga "na przewlekłe i pozorne działania Wojewody". W pismach procesowych z 23 listopada 2020 r. i 6 stycznia 2021 r. E. W. wskazała, że dotychczas nie rozpoznano jej wniosku o wyłączenie sędziego Bożeny Marciniak od orzekania w niniejszej sprawie oraz nie doręczono jej postanowienia z dnia 5 marca 2020 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu (17 lipca 2019 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (23 stycznia 2020 r.) upłynęło około 7 miesięcy. Jak wynika z akt sprawy w tym czasie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmował czynności zmierzające do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym m.in. uzupełniania akt sprawy o pełnomocnictwo udzielone E. W. przez T. S.-O. Sąd I instancji wzywał ponadto skarżącą do sprecyzowania skargi, której treść pozostawiała wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia. Do momentu zaś uzupełnienia braków formalnych skargi nie było możliwe jej merytoryczne rozpoznanie. Podkreślić należy, że sprawa może zostać skierowana na termin rozprawy dopiero wtedy, gdy nadaje się do wyznaczenia tj. gdy skarga spełnia wszelkie wymogi formalne a ponadto zgromadzone są wszystkie niezbędne dokumenty. Wskazać ponadto należy, że postanowieniem z dnia 5 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie na skutek cofnięcia skargi przez E. W. Co prawda jak słusznie podnosi skarżąca odpis niniejszego postanowienia nie został doręczony stronom jednakże to zaniedbanie Sądu wynika z przekazania akt sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą na przewlekłość postępowania. Ponadto pozostaje ono bez znaczenia dla oceny terminowości rozpoznania sprawy.

Biorąc pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym uwzględniając kilkukrotne wezwania strony skarżącej do uzupełniania braków formalnych skargi a także obszerną korespondencję skarżącej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku tego postępowania czynności były prawidłowe oraz dokonano ich w rozsądnych terminach, czym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w rozumieniu ustawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 stawy, orzekł jak w sentencji postanowienia