Uzasadnienie
W dniu 1 lutego 2017 r. (data prezentaty sądu) skarżąca M. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1685/15 ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2016 r. poz. 1259 ze zm., dalej, jako: "ustawa") skarga na przewlekłość postępowania podlega stałej opłacie w wysokości 200 zł. Powołana ustawa nie przewiduje procesowych skutków nieuiszczenia wpisu, jednak w myśl art. 8 ust. 2 w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Tym samym w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Wobec tego, że skarżąca nie uiściła wpisu wraz z wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA zarządzeniem z dnia 6 lutego 2017 r. wezwał ją do uiszczenia należnej opłaty w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania.
W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca złożyła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wzywające ją do opłaty od skargi na przewlekłość oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty od skargi na przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała wysokość opłaty, podając, iż jej zdaniem wynosi ona 100 złotych, a nadto wskazała, że spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy. Zdaniem skarżącej jej sytuacja majątkowa i osobista nie poprawiła się, a wręcz uległa pogorszeniu z uwagi na postępujące z wiekiem schorzenia i zwiększone wydatki na leczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zażalenie, jako niedopuszczalne, należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Nadto zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 1 P.p.s.a.). Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie, nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków jak i postanowień), Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dotyczy to także zarządzeń Przewodniczącego Wydziału w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Orzeczenia i zarządzenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wzywające skarżącą do opłaty od skargi na przewlekłość jest niedopuszczalne.
Odnosząc się z kolei do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącej od opłaty od skargi na przewlekłość, wskazać trzeba, iż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1685/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2016 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięto zatem już prawomocnie w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy. Wobec złożonego i rozpoznanego wcześniej wniosku o przyznanie prawa pomocy – należało więc obecnie wziąć pod uwagę treść art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jakkolwiek strona, po prawomocnej odmowie przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Wprawdzie ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony.
W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od skargi na przewlekłość, skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie wykazała, iż nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podała jedynie ogólnie, że jej sytuacja majątkowa i osobista nie poprawiła się, a wręcz uległa pogorszeniu z uwagi na postępujące z wiekiem schorzenia i zwiększone wydatki na leczenie. Twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Stąd wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi na przewlekłość należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 178 w związku z art. 180 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.