Postanowienie NSA z 30 stycznia 2020 r., I OPP 3/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R.W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygnaturze I OSK 3845/18 ze skargi kasacyjnej R.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 23/18 w sprawie ze skargi R.W. na przewlekłość Wojewody [...] w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka Zofia Flasińska

Uzasadnienie

W dniu 7 stycznia 2020 r. (data prezentaty) R.W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 3845/18 ze skargi kasacyjnej R.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 23/18. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie wywłaszczeniowe nieruchomości składającej się z działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] toczy się już 13 lat 11 miesięcy i 15 dni. Złożona przez niego skarga kasacyjna wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu 21 września 2018r. Od dnia wpływu skargi kasacyjnej przez ponad rok i 2 miesiące Naczelny Sąd Administracyjny w ogóle nie zawiadomił go o wpłynięciu skargi kasacyjnej oraz o nadaniu jej sygnatury. Dopiero pismem z dnia 17 grudnia 2019 r. został zawiadomiony, że na dzień 5 lutego 2020 r. planowana jest rozprawa. Skarżący podniósł, że na skutek przewlekłości postępowania w sprawie rozpatrzenia jego skargi kasacyjnej doznał szkody majątkowej oraz szkody moralnej wywołanej stresem i strachem z powodu nieuzasadnionego przedłużania postępowania sądowego, którego celem jest zapobieżenie dalszej przewlekłości postępowania wywłaszczeniowego. W ocenie skarżącego oczekiwanie ponad 15 miesięcy na wyznaczenie pierwszego terminu jest nie do zaakceptowania w okoliczności, kiedy postępowanie wywłaszczeniowe toczy się ponad 13 lat. Wskazał ponadto, że sprawa jest bardzo prosta, gdyż dotyczy przewlekłości postępowania, nie miał on żadnego wpływu na czynności podejmowane przez Naczelny Sąd Administracyjny i nie przyczynił się do opóźnień w tym postępowaniu. Skarga kasacyjna była kompletna i nie wymagała uzupełnienia braków formalnych. Nie wystąpiły ponadto żadne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające opóźnienie NSA w rozpoznaniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 42 ust. 2 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w powołanym przepisie Regulaminu bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 42 ust. 5 Regulaminu).

W sprawie niniejszej skarga kasacyjna została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 11 października 2018 r. (data prezentaty). Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu zgodnie z kolejnością wpływu. Podkreślić należy, iż sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Z akt nie wynika, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 42 ust. 5 Regulaminu. Nie można pominąć przy tym, że w sprawie wyznaczono termin rozprawy na dzień 5 lutego 2020 r., o czym powiadomomiono strony postępowania. W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.