Postanowienie NSA z 19 lutego 2021 r., I OPP 3/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygnaturze I OSK 428/19 ze skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 65/18 w sprawie ze skargi R. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania z tego tytułu postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Mariola Kowalska

Uzasadnienie

W dniu 20 stycznia 2021 r. (data prezentaty) R. W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 428/19 ze skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 65/18 w sprawie ze skargi R. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania z tego tytułu. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zobowiązanie do niezwłocznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej z dnia 10 stycznia 2019 r., przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20.000 złotych za przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu swojej skargi przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wskazał, że postępowanie odwoławcze przed sądem administracyjnym trwa ponad sześć i pół razy dłużej niż rozpatrzenie skargi przed Sądem I instancji, gdyż wyrok przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu zapadł przed upływem trzech miesięcy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny od 23 miesięcy od wniesienia skargi kasacyjnej nawet nie wyznaczył terminu rozprawy. Skarżący podniósł, że sprawa jest bardzo prosta, że nie przyczynił się on do jakichkolwiek opóźnień, skarga kasacyjna była kompletna i nie wymagała uzupełnienia braków formalnych, nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przewlekłość postępowania. Wskazał ponadto, że sprawa niniejsza ma dla niego istotne znaczenie, ponieważ dotyczy nieruchomości o znacznej wartości, za którą od 14 lat i 5 miesięcy nie ustalono odszkodowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do § 26 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1202), Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w tym przepisie bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją również podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością (§ 26 ust. 5 Regulaminu).

W sprawie niniejszej skarga kasacyjna została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 31 stycznia 2019 r. (data prezentaty). Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Podkreślić należy, iż sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd.

W tym miejscu wskazać także należy, że Zarządzeniem nr 7 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r. i Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz ogłoszeniem stanu epidemicznego w Polsce, odwołane zostały wszystkie rozprawy, a działalność orzecznicza Sądu kontynuowana jest na posiedzeniach niejawnych. Tym samym czas oczekiwania na termin rozprawy uległ wydłużeniu. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego w sprawie zaistniały nadzwyczajne okoliczności mające wpływ na brak wyznaczenia terminu rozprawy w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, w ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia