Postanowienie NSA z 7 kwietnia 2022 r., I OPP 3/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W.M., G.M. i M.B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1356/21 ze skargi W.M., G.M. i M.B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [..] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy sprostowania decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Monika Nowicka
sędzia NSA Marian Wolanin

Uzasadnienie

W dniu 31 stycznia 2022 r. W.M., G.M. i M.B. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1356/21 ze skargi W.M., G.M. i M.B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy sprostowania decyzji.

Z akt sprawy wynika, że skarga W.M., G.M. i M.B. na ww. postanowienie wpłynęła do WSA w Warszawie w dniu 22 czerwca 2021 r., a w dniu 24 czerwca 2021 r. została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1356/21. Następnie w wykonaniu zarządzenia z dnia 24 czerwca 2021 r., przy piśmie z 11 września 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie numerów Pesel skarżących oraz złożenie stosownych pełnomocnictw wraz z wykazaniem spełnienia warunków z art. 35 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pełnomocnika skarżących. Powyższą korespondencję przesłano do pełnomocnika skarżących za pośrednictwem platformy ePUAP.

W dniu 20 stycznia 2022 r. sporządzono notatkę służbową, z której wynika, że z uwagi na brak otrzymania potwierdzenia odbioru powyższej korespondencji za pośrednictwem platformy ePUAP, podjęto kilkakrotnie próby ponownego jej wysłania i ostatecznie dopiero w dniu 20 stycznia 2022 r. udało się ją przesłać pełnomocnikowi skarżących.

Z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że korespondencja ta została odebrana przez pełnomocnika skarżących w dniu 21 stycznia 2022 r.

W odpowiedzi pełnomocnik skarżących przesłał w dniu 28 stycznia 2022 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, pismo ze wskazaniem numerów Pesel skarżących wskazując, że pełnomocnictwa zostały wysłane listownie.

W tych okolicznościach pełnomocnik skarżących w dniu 31 stycznia 2022 r. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wnosząc o stwierdzenie przewlekłości, zlecenie Sądowi I instancji podjęcia odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie, zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej każdemu ze skarżących oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał, że skarga została złożona w dniu 22 czerwca 2021 r., a pierwszą czynność Sąd podjął dopiero w dniu 20 stycznia 2022 r. i do tej pory nie wydał rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej jako "ustawa").

Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Dokonując tej oceny, uwzględnia się zatem łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie NSA wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11, z 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ww. ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Od dnia wypływu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sąd (22 czerwca 2021 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (31 stycznia 2022 r.) upłynęło 7 miesięcy. W tym okresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania, w tym poprzez wezwanie pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do momentu zaś uzupełnienia braków formalnych skargi nie jest możliwe jej merytoryczne rozpoznanie. Ponadto należy mieć na względzie, że sprawy wpływające do Sądu są rozpoznawane – co do zasady – według kolejności ich wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Natomiast znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wykonanie wydanych zarządzeń, a w konsekwencji wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy i - co się z tym wiąże - przyczynę oczekiwania na jej rozpoznanie.

Mając na uwadze powyższe nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe zmierzały do jak najszybszego rozpoznania sprawy. Natomiast na termin wykonania poszczególnych zarządzeń wydanych w tej sprawie wpływ ma znaczna ilość spraw wpływających do WSA w Warszawie, co powoduje konieczność oczekiwania na ich wykonanie. Podkreślić także należy, że sprawa może zostać skierowana na termin rozprawy dopiero wtedy, gdy nadaje się do wyznaczenia tj. gdy skarga spełnia wszelkie wymogi formalne, a ponadto zgromadzone są wszystkie niezbędne dokumenty i zostały rozstrzygnięte wszystkie sprawy wpadkowe, a wszystkie wnioski strony załatwione.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się przewlekłości postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.