Postanowienie NSA z 9 sierpnia 2017 r., I OPP 31/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z.R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1479/16 w sprawie ze skargi Z.R. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Zofia Flasińska przewodniczący
Sędzia NSA Małgorzata Miron przewodniczący

Uzasadnienie

Z.R. pismem z dnia 13 marca 2017 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając Sądowi I instancji nieprzeprowadzenie postępowania mediacyjnego oraz niedoręczenie mu uzasadnienia wyroku.

Z akt sprawy wynika, że Z.R. pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej skargę na postanowienie tego organu w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze tej wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego. Zarządzeniem z dnia 20 września 2016 r. sędzia sprawozdawca skierował sprawę ze skargi Z.R. do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Następnie Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2016 r. skierował sprawę do rozpoznania w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1479/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.R. W dniu 13 marca 2017 r. Z.R. złożył wniosek przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie wniósł skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1479/16, która została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 14 lipca 2017 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga Z.R. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1479/16 nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm. - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie od dnia wpływu skargi do Sądu (30 sierpnia 2016 r.) do dnia wydania wyroku (16 lutego 2017 r.) trwało 6 miesięcy. W tych warunkach nie ma jakichkolwiek podstaw by uznać, że prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. W sprawie nie został bowiem przekroczony termin 12 miesięcy. Działania Sądu I instancji podejmowane były sprawnie i bez zbędnej zwłoki.

Zarzuty skarżącego, dotyczące nieprzeprowadzenia postępowania mediacyjnego oraz nierozpoznania sprawy w trybie uproszczonym należy uznać za nieuzasadnione. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Natomiast postępowanie mediacyjne może być podjęte na wniosek skarżącego lub organu. Wniosek ten jednak nie jest wiążący dla Sądu. Oznacza to, że jeżeli w sprawie uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania mediacyjnego wówczas taką sprawę kieruje się na posiedzenie mediacyjne. W przypadku gdy brak jest takich podstaw - mediacji nie przeprowadza się. Takie zaś działanie Sądu nie może zostać uznane za przewlekłe i naruszające prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Odnosząc się do obowiązku doręczenia przez Sąd uzasadnienia wyroku, wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 139 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Zgodnie zaś z treścią art. 141 § 2 P.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z powyższego wynika zatem, że w sprawie rozpoznanej na posiedzeniu niejawnym, na którym został wydany wyrok oddalający skargę, uzasadnienie sporządza się jedynie na wniosek. Termin zaś do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia biegnie od dnia doręczenia stronie sentencji wyroku. Prawidłowo zatem wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doręczył skarżącemu odpis sentencji wyroku, pouczając o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Takie zaś działanie Sądu nie może zostać uznane za przewlekłe i naruszające prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.