Postanowienie NSA z 17 czerwca 2010 r., I OPP 32/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie

Sprawa

w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu sygn. akt III SAB/Kr 22/08 postanawia:

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Jan Kacprzak, Marek Stojanowski

Sentencja

1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie,
2. przyznać skarżącemu J. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sumę pieniężną w wysokości 2 000 (dwa tysiące) zł.

Uzasadnienie

Skarżący J. P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie z jego skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, podnosząc że mimo upływu 12 miesięcy sprawa nie została jeszcze rozpoznana oraz żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania i przyznania kwoty 10 000 zł.

Z akt sprawy wynika, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 13 sierpnia 2008 r. (data prezentaty). Zarządzeniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia rzecznika patentowego. Postanowieniem z dnia 30 października 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i oddalono wniosek w pozostałym zakresie. Zarządzeniem z dnia 12 marca 2010 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 12 maja 2010 r. W dniu 8 kwietnia 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga na przewlekłość postępowania. Rozprawa w dniu 12 maja 2010 r. została odroczona, z uwagi na to, że Sąd wezwał skarżącego do wyjaśnienia, co jest przedmiotem jego pisma z dnia 29 kwietnia 2010 r. - czy zmiana przedmiotu sprawy ze skargi na bezczynność na wniosek o nałożenie grzywny, czy też pismo to stanowi odrębny wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.; dalej: ustawa). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

W rozpoznawanej sprawie prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Postępowanie sądowe toczy się od sierpnia 2008 r. i nie zostało zakończone. Należy zauważyć, iż Sąd dotychczas nie wyjaśnił co w istocie jest przedmiotem sprawy. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, a następnie rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 30 października 2008 r. nie zostały podjęte dalsze czynności zmierzające do rozpoznania sprawy. Na wyznaczenie terminu rozprawy sprawa oczekiwała około 17 miesięcy, a następnie termin rozprawy został odroczony z uwagi na koniczność wyjaśnienia co jest przedmiotem skargi. Tak długi upływ czasu uzasadnia przyjęcie, że w tej sprawie nastąpiło naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, w rozumieniu art. 2 ustawy.

Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Tymczasem skarga, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sierpniu 2008 r. dotychczas nie została rozpoznana.

Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania, Sąd orzeka w granicach żądań strony przytoczonych w skardze (art. 6 i 12 ustawy). Dotyczy to żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz zasądzenia odszkodowania.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 2 000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, Sąd miał na uwadze czas jakie sprawa oczekuje na rozpoznanie, a także rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość i jej znaczenie dla skarżącego.