Postanowienie NSA z 29 marca 2016 r., I OPP 34/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. M. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach

Sprawa

w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1042/15 ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 15 marca 2016 r. (data prezentaty sądu) K. M. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Gliwicach – skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1042/15 ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.

Z akt sprawy wynika, że ww. skarga wraz z aktami sprawy został złożona przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach w dniu 5 listopada 2015 r. (data prezentaty sądu). Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2015 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Gl 1042/15, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę oraz stosownych pouczeń. Sprawę skierowano do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

W tych okolicznościach skarżący, w dniu 15 marca 2016 r., wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1042/15. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu przed WSA w Gliwicach w omawianej sprawie, zalecenie Sądowi I instancji bezzwłocznego wydania zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy, w taki sposób aby mogła się ona odbyć w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt przez NSA oraz przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 8 000 złotych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że mimo upływu kilku miesięcy WSA w Gliwicach nie wyznaczył terminu rozprawy. Podkreślił, że sprawa o sygn. akt IV SA/Gl 1042/15 dotyczy kwestii zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego - należy więc do kategorii spraw szczególnie ważnych dla skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (5 listopada 2015 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (15 marca 2016 r.) upłynęły nieco ponad 4 miesiące. Sprawa ze skargi K. M. po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Wyjaśnić należy skarżącemu, że to znaczna liczba spraw wpływających do Sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Jednocześnie należy podkreślić, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. W kategorii spraw, którą objęta jest skarga skarżącego, przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością, choć Sąd nie neguje twierdzeniom skarżącego, że sprawa ta jest dla niego szczególnie ważna. Z akt nie wynika, także aby skarżący złożył wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Z tych względów okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1042/15, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.