Postanowienie NSA z 24 lipca 2020 r., I OPP 35/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 881/19 w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak

Uzasadnienie

Pismem z dnia 4 kwietnia 2019 r. S. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2019r., sygn. akt I SA/Wa 881/19, oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 881/19, dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania K. K. Pismem z dnia 1 października 2019 r. skarżący wystąpił do Sądu o przesłanie kopii decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002r., nr [...]. Zarządzeniem z dnia 10 października 2019 r. Sąd poinformował skarżącego, że nie jest możliwa realizacja jego wniosku, gdyż zgodnie z art. 73 i art. 74 K.p.a., dysponentem akt administracyjnych jest organ administracji publicznej. Zarządzeniem z dnia 30 października 2019 r., w pkt 1) uchylono w/w zarządzenie z 10 października 2019 r., w pkt 2) zarządzono o doręczeniu skarżącemu kopii żądanej decyzji, po uprzednim pobraniu opłaty kancelaryjnej w wysokości 8 zł, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przy piśmie z dnia 6 grudnia 2019 r. WSA w Warszawie doręczył skarżącemu żądaną kopię decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Pismem z dnia 26 listopada 2019 r. skarżący złożył wniosek o wydanie mu kserokopii wyroku z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1752/05, na który powołał się Sąd w w/w wyroku z dnia 6 września 2019 r. Wezwaniem z dnia 6 grudnia 2019 r., wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 2 zł za kopię w/w wyroku z dnia 8 czerwca 2006 r. Po uiszczeniu opłaty kancelaryjnej, przy piśmie z dnia 20 grudnia 2019 r. przesłano skarżącemu kserokopię wyroku z dnia 8 czerwca 2006 r. Jednocześnie Sąd poinformował skarżącego, że od tego wyroku nie zostało sporządzone uzasadnienie, gdyż prawomocnym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2006, sygn. akt I SA/Wa 1752/05, odmówiono sporządzenia uzasadnienia wyroku.

Pismem z dnia 2 grudnia K. K. złożyła wniosek o uzasadnienie w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 lutego 2020r. pozostawił wniosek K. K. o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 września 2019r. bez rozpoznania.

W dniu 12 grudnia 2019 r. wpłynęła skarga skarżącego na działanie Sądu. Podał on, że pismem z dnia 1 października 2019 r. zwrócił się do Sądu o przesłanie kopii decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz wyroku znajdujących się w aktach niniejszej sprawy. Oświadczył, że Sąd nie przychylił się do jego prośby, co uważa za celowe działanie mające na celu uniemożliwienie złożenia kasacji.

Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2020 r. w/w skarga została przekazana Prezesowi WSA w Warszawie.

Pismem z dnia 10 lutego 2020 r. skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane "wniosek o wyjaśnienie zagadnienia prawnego". Skarżący wnosił o wyjaśnienie, które wyroki mają powagę rzeczy osądzonej. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 25 lutego WSA wskazał, że oddalił skargę skarżącego na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Podał, że od tego wyroku przysługiwała skarżącemu skarga kasacyjna sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie WSA poinformował, że nie udziela porad prawnych. Wskazano, że zgodnie z art. 264 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a")., uchwały, o których mowa w art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokuratora Generalnego, Prokuratorii Generalnej RP, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Rzecznika Praw Dziecka, a uchwały, o których mowa w art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a., na podstawie postanowienia składu orzekającego. Zatem wskazano, że zgodnie z powyższym, skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do zwrócenia się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyjaśnienie zagadnienia prawnego.

Pismem z dnia 27 maja 2020 r. skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania WSA w Warszawie w niniejszej sprawie. Wskazał, że w dniu 4 kwietnia 2019 r. złożył skargę na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2001 r. oraz Wojewody Katowickiego z dnia [...] maja 1980 r. Podał, że pomimo wniesionej opłaty, Sąd do dnia złożenia skargi na przewlekłość, nie rozpoznał wniesionej skargi. Skarżący wskazał, że przedmiotem jego skargi była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2001 r. w części dotyczącej odszkodowania, a dokładnie stwierdzenia, że odszkodowania należy dochodzić na drodze cywilnej. To samo dotyczyło decyzji Wojewody Katowickiego. Zatem, w ocenie skarżącego, WSA orzekł o prawidłowości postanowienia, które nie było zaskarżone, a więc orzekł w innej sprawie.

Podniesiono merytoryczne kwestie związane ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o odszkodowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze.

Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, skarga skarżącego z dnia 4 kwietnia 2019r., która wpłynęła do tego ż Sądu w dniu 10 kwietnia 2019 r., została rozpoznana wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 881/19, którym to wyrokiem Sąd oddalił skargę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu w/w ustawy. Czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były bowiem prawidłowe i terminowe, natomiast czas, który upłynął od momentu zarejestrowania sprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie do dnia wydania wyroku o oddaleniu skargi nie pozwala na stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania. Należy też wyjaśnić, że sąd rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania nie dokonuje merytorycznej oceny orzeczeń, tzn. nie bada ich zgodności z prawem. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do oceniania na gruncie niniejszego postępowania merytorycznej prawidłowości prowadzonego postępowania w sprawie ze skargi wniesionej przez skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.