Postanowienie NSA z 12 maja 2015 r., I OPP 37/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu

Sprawa

w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 149/14 ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpatrzenia i wydania decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie NSA: Małgorzata Dałkowska-Szary Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarżący Z. R. w dniu 20 kwietnia 2015 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 149/14, domagając się stwierdzenia przewlekłości.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 20 czerwca 2014 r. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie rozpatrzenia i wydania decyzji na odwołanie strony wniesione na piśmie w oparciu o art. 235 § 1 k.p.a., w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu. Organ przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 8 lipca 2014 r. Pismem z dnia 15 lipca 2014 r. wezwano skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący udzielił odpowiedzi na wezwanie pismem z 18 lipca 2014 r.

Pismem z 23 lipca 2014 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu przez wskazanie, czy dotyczy on przyznania prawa pomocy w celu zaskarżenia przed tym Sądem bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], czy też wniosek ten dotyczy przyznania prawa pomocy w związku z planowanym wniesieniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi w celu stwierdzenia niezgodności z prawem przyszłego prawomocnego orzeczenia Sądu – w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W tym samym piśmie pouczono skarżącego, że odnośnie do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w myśl art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie z 23 lipca 2014 r. i zarządzeniem referendarza sądowego z 12 września 2014 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Pismem z 17 października 2014 r. wezwano Samorządowe Kolegium Odwoławcze do nadesłania kopii potwierdzonych za zgodność pism oraz orzeczeń, na które organ powołał się w odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na wezwanie żądane dokumenty zostały przesłane w dniu 28 października 2014 r. Następnie pismem z 12 listopada 2014 r. wezwano organ do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez nadesłanie dokumentów, na które organ powołał się w odpowiedzi na skargę. Organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 20 listopada 2014 r. Zarządzeniem z 12 grudnia 2014 r. skierowano sprawę na rozprawę, a zarządzeniem z 22 grudnia 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na 22 stycznia 2015 r. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu i o odroczenie rozprawy, w konsekwencji Sąd postanowił odroczyć rozprawę ze względu na zgłoszony wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z 6 lutego 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem z 5 marca 2015 r. sprawę skierowano na rozprawę, a zarządzeniem z 11 marca 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na 9 kwietnia 2015 r., po której zamknięciu został wydany wyrok. W dniu 9 kwietnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek, na druku ppf, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 10 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umorzył postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnienie wyroku z 9 kwietnia 2015 r. zostało sporządzone w dniu 13 kwietnia 2015 r. i podpisane przez skład orzekający w dniach 15 i 20 kwietnia 2015 r. Odpis wyroku z uzasadnieniem został przesłany skarżącemu przy piśmie z 21 kwietnia 2015 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, albowiem nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed sądem administracyjnym może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie zwłoki w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu do Sądu skargi (9 lipca 2014 r.) do dnia złożenia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (20 kwietnia 2015 r.) upłynęło 10 miesięcy. W tym okresie Sąd podejmował czynności procesowe konieczne do rozpoznania sprawy w rozsądnych terminach, a w dniu 9 kwietnia 2015 r. wydał wyrok, które nie jest jeszcze prawomocny. Na marginesie wskazać należy, że wyznaczona na dzień 22 stycznia 2015 r. rozprawa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu została odroczona z uwagi na konieczność nadania biegu złożonemu przez skarżącego na rozprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i na skutek wniosku samego skarżącego o odroczenie. Nie można też zgodzić się z zarzutem przewlekłości w rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wszystkie złożone w sprawie wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały rozpoznane przez referendarza sądowego bez zbędnej zwłoki. Pierwszy wniosek, złożony w skardze, został pozostawiony bez rozpoznania w dniu 12 września 2014 r. w uwagi na niewykonanie wezwania z 23 lipca 2015 r., wniosek z 22 stycznia 2015 r. został rozpoznany w dniu 6 lutego 2015 r., a wniosek z 9 kwietnia 2015 r. – w dniu 10 kwietnia 2015 r. W odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, skarżący został pouczony o tym, iż jest zwolniony z tych kosztów z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania.