Uzasadnienie
W dniu 22 kwietnia 2010 r. skarżący J. M. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku (ostatnia sygn. akt II SA/Bk 193/10) w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku i zasądzenie odszkodowania w kwocie 20 000 zł. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania skarżący podniósł, że Sąd bezpodstawnie zawiesił postępowanie, bowiem brak było tożsamości stanu faktycznego i prawnego jego sprawy z postępowaniem wszczętym przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. P 81/08. Ponadto wskazał, że postanowienie Trybunału Konstytucyjnego zapadło w dniu 23 września 2009 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podjął zawieszone postępowanie dopiero po upływie 6 miesięcy tj. w dniu 23 marca 2010 r.
Z akt sprawy wynika, że skarga J. M. wraz z aktami administracyjnymi sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 24 września 2008 r. Zarządzeniem z dnia 17 października 2008 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 4 grudnia 2008 r. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe, z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/07, zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącym konstytucyjności art. 9 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 724 ze zm.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku rozstrzygnięcie tej kwestii ma istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Postanowieniem z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt P 81/08 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Postanowieniem z dnia 23 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podjął zawieszone postępowanie sądowe. Zarządzeniem z dnia 26 marca 2010 r. sprawę skierowano na termin rozprawy w dniu 29 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. oddalił skargę J. M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W przedstawionym stanie faktycznym skarga J. M. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku podlega uwzględnieniu.
Na wstępie podnieść należy, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności Sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej: ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
W przedmiotowej sprawie prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Analizując podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku czynności procesowe należy stwierdzić, że doszło do zwłoki w podjęciu zawieszonego postępowania. Postępowanie sądowe zostało zawieszone w dniu 4 grudnia 2008 r., na postawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), bowiem orzeczenie sądu wojewódzkiego zależało od rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zbadania konstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 724 ze zm.), zawisłej pod sygn. P 81/08. Zatem Sąd I instancji zobowiązany był do podjęcia zawieszonego postępowania sądowego niezwłocznie po rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny (art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Tymczasem Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt P 81/08 (publ. OTK-A 2009/8/130), umorzył postępowanie z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dopiero w dniu 23 marca 2010 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Ten półroczny okres oczekiwania na podjęcie zawieszonego postępowania należy uznać za zwłokę świadczącą o naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawa skarżącego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym w rozsądnym terminie.
Zwrócić jednakże należy uwagę, że kolejne czynności procesowe po dniu 23 marca 2010 r. podejmowane były przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku terminowo i prawidłowo, co skutkowało zakończeniem postępowania w pierwszej instancji (wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. Sąd oddalił skargę J. M. w przedmiotowej sprawie).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku kwotę 2.000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania w dolnej granicy ustawowej, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze z jednej strony czas oczekiwania na podjęcie postępowania sądowego po wydaniu postanowienia przez Trybunał Konstytucyjny, rodzaj sprawy w której nastąpiła przewlekłość i jej znaczenie dla skarżącego oraz z drugiej strony Sąd miał na względzie okoliczność, że przedmiotowa sprawa sądowa została już rozpoznana w pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 12 ust. 2 i 4 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.