Postanowienie NSA z 27 kwietnia 2016 r., I OPP 39/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. Z. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie NSA: Małgorzata Dałkowska- Szary Marek Stojanowski

Uzasadnienie

A. Z. wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości. Wskazując, że sprawa trwa od 13 października 2010 r. i do dnia dzisiejszego nie została załatwiona skarżący zwrócił się o zasądzenie od Skarbu Państwa 20.000 zł oraz zwrotu kosztów postępowania.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 25 marca 2015 r., sygn. akt I OPP 17/15 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił złożoną przez A. Z. skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie. Postanowienie o stwierdzeniu przewlekłości postępowania sądowego zostało przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 31 marca 2015 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 2 kwietnia 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 września 2014 r. Po uzupełnieniu braków formalnych Sąd doręczył stronom odpisy skargi kasacyjnej i w dniu 23 kwietnia 2015 r. przedstawił akta wraz ze skargą kasacyjną Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Zarządzeniem z 23 kwietnia 2015 r. sprawę wpisano do repertorium pod sygnaturą

I OSK 1182/15. W dniu 29 marca 2016 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej: ustawa). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna od wyroku z 3 września 2014 r. wraz z aktami sprawy została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 23 kwietnia 2015 r. i od tego dnia oczekuje na wyznaczenie rozprawy. Od czasu wpływu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez ponad 11 miesięcy w sprawie nie wyznaczono terminu rozprawy, lecz znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Stosownie do § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustaw szczególnych, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Zgodnie z § 49 ust. 2 powołanej uchwały możliwe jest też zarządzenie przez Prezesa Izby rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania.

W kategorii spraw, do której należy sprawa o sygn. akt I OSK 1182/15, przepisy szczególne nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością wpływu. Skarżący zaś nie wystąpił z wnioskiem o przyspieszenie rozpoznania przedmiotowej sprawy.

W tych okolicznościach nie można stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.