Postanowienie NSA z 16 kwietnia 2021 r., I OPP 4/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 725/19 ze skargi ze skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 53/18 w sprawie ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Marek Stojanowski
sędzia NSA Monika Nowicka

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 53/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w przedmiocie zasiłku okresowego, w pkt 1. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu do wydania decyzji; w pkt 2. stwierdził, że organ ten dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; w pkt 3. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 4. wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Poznaniu grzywnę w wysokości 500 zł; w pkt 5. oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając w/w wyrok w części, tj. w zakresie pkt 5. wyroku (tj. w zakresie, w jakim Sąd w pozostałym zakresie skargę oddalił, nie uwzględniając wniosku skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej, o którym mowa w art. 149 § 2 in fine p.p.s.a.).

W odpowiedzi, organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Akta przedmiotowej sprawy zostały przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 18 marca 2019 r. (data stempla biura podawczego). Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą I OSK 725/19.

W dniu 11 września 2019 r. (data prezentaty) do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga Roberta Staninskiego na przewlekłość postępowania przed tym sądem w sprawie o sygn. akt I OSK 725/19, z jego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 53/18.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt I OPP 81/19, oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z dnia 12 czerwca 2020 r. skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego kolejną skargę na przewlekłość postępowania przed tymże sądem.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. I OPP 67/20, odrzucił tę skargę, wskazując, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy, od daty wydania przez sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 12 tej ustawy. NSA wskazał, że skarżący z kolejną skargą na przewlekłość wystąpił przed upływem 12 miesięcy od wydania poprzedniego postanowienia o oddaleniu skargi na przewlekłość.

Po wydaniu powyższego postanowienia, skarżący składał do WSA różne pisma i prowadził z tym Sądem korespondencję. W jednym z tych pism (z dnia 16 grudnia 2020r.) WSA wskazał skarżącemu, że w samym tylko 2020 r., kiedy to zarówno sądy, jak i inne organy działają w ramach reżimu epidemiologicznego, skarżący wniósł do Wydziału IV WSA w Poznaniu 10 skarg, które zostały zarejestrowane w repozytorium SA, 28 skarg, które zostały zarejestrowane w repozytorium SAB oraz 41 wniosków zarejestrowanych w repozytorium SPP.

Pismem z dnia 11 lutego 2021 r. R. S. złożył kolejną skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 725/19.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze.

Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co zarzuca skarżący we wniesionej skardze. Należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Naczelny Sąd Administracyjny były prawidłowe i terminowe. Nie można więc mówić o przewlekłości postępowania, tym bardziej, że w toku całego postępowania, akta – wskutek składanych przez skarżącego pism – były wypożyczane do WSA.

Raz jeszcze zaznaczyć należy, że sprawy wpływające do Sądu są rozpoznawane – co do zasady – według kolejności ich wpływu. Jednak trzeba także pamiętać o sprawach, które są rozpoznawane poza kolejnością wpływu, z uwagi na to, że przepisy szczególne nakazują ich rozpoznanie przez Sąd w krótszych terminach, co ma wpływ na wydłużenie się czasu oczekiwania na rozpoznanie pozostałych spraw. Należy podkreślić i wyjaśnić skarżącemu, że od dnia wpływu skargi kasacyjnej, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Należy także podkreślić, że od marca 2020 r. zarówno Sądy, jak i wszystkie organy państwowe działają w reżimie sanitarnym w związku z epidemią COVID 19, co także ma wpływ na czas oczekiwania. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący, złożył wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.