Postanowienie NSA z 3 czerwca 2015 r., I OPP 40/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 694/14 ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przekazania odwołania organowi pierwszej instancji celem rozpatrzenia według właściwości postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (sprawozdawca)

Uzasadnienie

Pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Z. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem WSA w Krakowie) skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 694/14.

Z akt sprawy wynika, że Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przekazania odwołania organowi pierwszej instancji celem rozpatrzenia według właściwości.

Ww. skarga została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 28 kwietnia 2014 r. (data prezentaty sądu).

Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. skarga Z. S. została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Kr 694/14, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę.

W dniu 9 maja 2014 r. (data prezentaty sądu) do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego.

Zarządzeniem z dnia 28 maja 2014 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania ww. pisma celem nadania mu prawidłowego biegu.

W piśmie z dnia 12 czerwca 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący wyjaśnił, że jego pismo z dnia 9 maja 2014 r. jest wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy.

Zarządzeniem z dnia 30 lipca 2014 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne na dzień 8 sierpnia 2014 r.

Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2014 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W dniu 25 sierpnia 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył żądany formularz PPF.

Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 19 września 2014 r. wezwano skarżącego - w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - do złożenia dodatkowych dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych.

W dniu 30 września 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący nadesłał dodatkowe wyjaśnienia.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 694/14 oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw.

Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2014 r. ponownie wezwano skarżącego - w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - do złożenia dodatkowych dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych.

W dniu 31 grudnia 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 694/14, WSA w Krakowie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 21 lutego 2015 r.

W dniu 4 marca 2015 r. skarżący złożył kolejne pismo procesowe.

Postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 694/14 Sąd I instancji odrzucił skargę Z. S. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2015 r.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) Z. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem WSA w Krakowie) skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 694/14. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie III SA/Kr 694/14, zobowiązanie Sądu I instancji do rozpoznania sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, zasądzenie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w kwocie 100 000 złotych oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżący wskazał, że dotychczas w jego sprawie nie został wyznaczony termin rozprawy, a więc doszło do rażącego naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w Krakowie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Po wpłynięciu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nadał jej niezwłocznie bieg. Z uwagi na złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zobowiązany był w pierwszej kolejności do jego rozpoznania. Toczyło się więc postępowanie wpadkowe w tym przedmiocie, które zakończyło się postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 694/14, o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z tych względów okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy o sygn. III SA/Kr 694/14, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu, tym bardziej, że sprawa ta została zakończona postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. o odrzuceniu skargi.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.