Postanowienie NSA z 13 marca 2023 r., I OPP 41/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J.P. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 1765/19 ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1645/18 w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2018 r. nr KO C/3557/Op/18 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Jerzy Siegień przewodniczący
Sędzia NSA Marek Stojanowski sprawozdawca
Sędzia NSA Jolanta Rudnicka

Uzasadnienie

Pismem z 29 listopada 2022 r., złożonym osobiście w Sądzie Najwyższym (data wpływu do NSA - 12 grudnia 2022 r.) J.P. (dalej również: "skarżąca") wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie o sygn. akt I OSK 1765/19. W złożonym środku zaskarżenia wskazała, że postępowanie w obu instancjach trwa łącznie ponad pięć lat, z czego cztery lata przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na szereg nieprawidłowych, w jej ocenie, działań organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych w jej sprawie. W skardze zawarto żądanie zasądzenia na rzecz skarżącej kwoty 10.000 złotych oraz zwolnienia z kosztów sądowych.

Z akt sprawy wynika, że skarga J.P. wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej także: "organ") 10 sierpnia 2018 r., następnie 31 sierpnia 2018 r. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt I SA/Wa 1645/18. Wyrokiem z 16 listopada 2018 r. WSA uchylił zaskarżoną decyzję. Pismem z 17 stycznia 2019 r. organ wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Akta sprawy wpłynęły do NSA 2 lipca 2019 r. Wyrokiem z 16 września 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75, ze zm., dalej: "ustawa"), skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego środek ten dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi więc doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest to zatem środek prawny egzekwujący rozpoznanie sprawy przez Sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (zob. np.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OPP 50/11, 19 listopada 2021 r., sygn. akt I OPP 22/21, 24 marca 2022 r., sygn. akt I OPP 4/22, czy z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OPP 18/22). Za cel skargi na przewlekłość postępowania uznać więc należy zapewnienie szybkiej reakcji na trwającą zwłokę w czynnościach sądu. Z powyższego wynika, że opisany wyżej środek zaskarżenia spełnia swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiony w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, a więc do czasu jego prawomocnego zakończenia (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OPP 53/11, 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II FPP 3/13, 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OPP 6/21, czy z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPP 32/22).

Konstatując stwierdzić należy, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku trwającego aktualnie postępowania w sprawie, której dotyczy, wobec ukierunkowania jej na usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie wydania rozstrzygnięcia toczącej się sprawy. Za niedopuszczalne uznać zatem trzeba zarówno wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak również przed jego wszczęciem.

Z akt sprawy jasno wynika, że postępowanie w sprawie o sygn. akt I OSK 1765/19 zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2022 r., podczas gdy skarga na przewlekłość tego sądu została złożona 29 listopada 2022 r.

W tej sytuacji skarga na przewlekłość postępowania w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jak już bowiem wskazano wyżej niedopuszczalne jest wniesienie tego rodzaju skargi po prawomocnym zakończeniu postępowania nią objętego.

Ponadto z uwagi na argumentację skargi na przewlekłość postępowania, wyjaśnienia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, stosownie do art. 12 ust. 3 zdanie drugie ustawy, nie może wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy, a zatem nie ocenia prawidłowości podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć, więc argumenty tego rodzaju podnoszące przez skarżącą, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 ppsa, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.