Postanowienie NSA z 28 sierpnia 2019 r., I OPP 43/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A.D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Op 269/17 ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Kremer Zygmunt Zgierski

Uzasadnienie

W dniu 22 maja 2019 r. (data prezentaty) A.D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Opolu – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 269/17 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego.

Z akt sprawy wynika, że ww. skarga A.D. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 14 czerwca 2017 r. Zarządzeniem z tego samego dnia sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 269/17, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę.

Następnie w dniu 3 lipca 2017 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 8 sierpnia 2017 r., o czym powiadomiono strony postępowania. Jak wynika z protokołu rozprawy z uwagi na wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Opolu oraz wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rozprawa w dniu 8 sierpnia 2017 r. została odroczona. Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2017 r. doręczono skarżącemu formularz wniosku PPF, jednocześnie wzywając do wypełnienia wniosku i odesłania do Sądu pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Zarządzeniem z dnia 29 września 2017 r. akta sprawy przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r. sygn. akt I OW 285/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do rozpoznania wniosku A.D. o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy WSA w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt IV SO/Wr 38/17 ww. odrzucił wniosek.

Następnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Op 269/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu pozostawił wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu przy piśmie z dnia 27 czerwca 2018 r.

Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2018 r. skierowano sprawę na rozprawę na dzień 25 września 2018 r., o czym powiadomiono strony postępowania. W dniu 25 września 2018 r., z uwagi na złożone przez skarżącego wnioski o wyłączenie sędziów oraz przyznanie prawa pomocy odroczono rozprawę.

Następnie pismem z dnia 3 października 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów poprzez wskazanie imion i nazwisk sędziów, których wyłączenia się domaga.

Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2018 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne na dzień 19 listopada 2018 r., na którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił wniosek A.D. o wyłączenie sędziów tego Sądu.

W dniu 21 lutego 2019 r. sprawę skierowano na termin rozprawy na dzień 26 marca 2019 r. Wyrokiem z dnia 26 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A.D. Odpis wyroku z uzasadnieniem przesłano skarżącemu przy piśmie z dnia 23 kwietnia 2019 r.

W tych okolicznościach, skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Mając na uwadze powyższe nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe, zarówno związane z wnioskami o przyznanie prawa pomocy, jak i z wnioskami o wyłączenie sędziów i referendarzy podejmowane były sprawnie i zmierzały do jak najszybszego rozpoznania sprawy, a wydłużenie postępowania nastąpiło jedynie z uwagi na czynności podejmowane przez skarżącego. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można uznać, aby działania to Sądu doprowadziły do przewlekłości postępowania.

Podkreślić przy tym należy, że nie zawsze długi czas trwania postępowania może być utożsamiany z przewlekłością postępowania. Jedynie nadmierne odstępstwo od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych może być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Nie można bowiem uznać, że działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu były podejmowane nieprawidłowo i przewlekle. Odstępy czasu między poszczególnymi czynnościami Sądu mieściły się w granicach zwykłego procedowania nad sprawą.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał w niniejszej sprawie wyrok w dniu 26 marca 2019 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia