Postanowienie NSA z 29 listopada 2004 r., I OPP 45/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi T. M. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie

Sprawa

w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] Nr. [...] w przedmiocie ograniczenia zasobu korzystania z nieruchomości p o s t a n a w i a: oddalić skargę

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Zbigniew Rausz

Uzasadnienie

T. M. wniósł skargę o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...], w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Skarżący podniósł, że jego skarga z dnia 30 grudnia 2002 r., mimo upływu ponad 1,5 roku nie została jeszcze rozpatrzona i nie został nawet wyznaczony termin jej rozpatrzenia. W związku z tym, z uwagi na przewlekłe postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, które skutkuje naruszeniem praw własności T. M., polegającym na stworzeniu stanu zawieszenia, co do dalszego przeznaczenia i sposobu wykorzystania jego nieruchomości, skarżący wniósł o przyznanie odszkodowania w wysokości 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) oraz o spowodowanie przyspieszenia rozpatrzenia skargi z dnia 30 grudnia 2002 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania – stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843) – może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 2 powoływanej ustawy, o zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich wniesionych do sądu spraw bez nieuzasadnionej zwłoki.

W niniejszej sprawie, T. M. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, dnia 31 grudnia 2002 r. Odpowiedź organu na skargę wpłynęła do Sądu dnia 3 marca 2003 r., a jej uzupełnienie dnia 20 marca 2003 r. W dniu 28 maja 2003 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co zostało orzeczone postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2003 r., doręczonym wnioskodawcy w dniu 17 września 2003 r. Natomiast dnia 10 września 2004 r. wpłynęło do Sądu zgłoszenie Miejskich Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o., do udziału w postępowaniu na prawach strony wraz z wnioskiem o oddalenie skargi na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 28 listopada 2002 r. oraz o uchylenie postanowienia z dnia 29 sierpnia 2002 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania powyższej decyzji. Po ustosunkowaniu się skarżącego do powyższych wniosków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 8 października 2004 r., uchylił wcześniejsze postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast jeszcze 7 października 2004 r. T. M. złożył skargę o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania, w niniejszej sprawie, przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie nastąpiło naruszenie prawa T. M. do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Po terminowym i prawidłowym wykonaniu wymienionych powyżej czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy. Stosownie do przepisu § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa skarżącego nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw wniesionych wcześniej.

Istnieje jednak podstawa do rozpoznania sprawy poza kolejnością, w drodze zarządzenia prezesa sądu, jeżeli jest to uzasadnione (§ 31 ust. 2 powołanego rozporządzenia). Skorzystanie z tego trybu wymaga wystąpienia z takim wnioskiem przez stronę oraz podania okoliczności uzasadniających rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ponadto, obowiązująca od 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przewiduje postępowanie uproszczone. Przepisy regulujące to postępowanie – art. 119 – 122 – mają zastosowanie także w sprawach, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Postępowanie uproszczone pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy, jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, konieczny jest odpowiedni wniosek strony. Stwarza to możliwość szybkiego rozpoznania zwłaszcza spraw, których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny a charakter sprawy i jej znaczenie dla strony przemawia za szybkim rozpoznaniem sprawy.

Ze skargi na przewlekłość postępowania, ani też z akt sprawy nie wynika, aby T. M. występował z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a tym samym skarżący nie wykorzystał środków pozwalających na szybsze rozpoznanie jego sprawy, bez oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu.

Ponadto, należy zaznaczyć, iż w niniejszym postępowaniu Sąd ocenia tylko, i wyłącznie czy nastąpiła przewlekłość postępowania w przedmiotowej sprawie, nie orzeka natomiast co do meritum sprawy i w związku z tym nie może ustosunkować się do podniesionych w skardze zarzutów co do wydanych w sprawie orzeczeń. Jednocześnie wyjaśnić należy, że zasada rozpoznawania spraw zgodnie z ich wpływem do sądu obowiązuje również co do wniosków, które mogą być rozpoznane na posiedzeniu niejawnym. Jednakże z uwagi na ich znacznie mniejszą liczbę niż liczba skarg rozpoznawanych na rozprawie, istnieje możliwość ich rozpoznawania na bieżąco, po dokonaniu niezbędnych czynności wstępnych. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i dlatego nie jest uzasadniony zarzut preferowania przez Sąd wniosków składanych przez innego uczestnika postępowania

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji.