Postanowienie NSA z 23 maja 2016 r., I OPP 45/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. M. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach

Sprawa

w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 153/15 w sprawie ze skargi K. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarga K. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w przedmiocie zasiłku celowego wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 10 grudnia 2015 r. (sygn. akt IV SAB/Gl 153/15).

Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2016 r. wyznaczono posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym na dzień 17 lutego 2016 r. W tym dniu Sąd wydał wyrok oddalający skargę. Odpis tego wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 26 lutego 2016 r. W dniu 3 marca 2016 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia tego wyroku. Sędzia sprawozdawca sporządził uzasadnienie i podpisał je w dniu 17 marca 2016 r. Uzasadnienie zostało podpisane przez ostatniego członka składu orzekającego w dniu 24 marca 2016 r. Odpis uzasadnienia został wysłany skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2016 r.

W dniu 27 kwietnia 2016 r. K. M. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 153/15, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania sądowego w tej sprawie, zalecenia Sądowi I instancji bezzwłocznego (w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt) doręczenia mu pisemnego uzasadnienia wyroku oraz przyznania mu od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że pismem z dnia 3 marca 2016 r. wniósł o sporządzenie i doręczeniu mu uzasadnienia wyroku wydanego w tej sprawie. Do dnia wniesienia skargi na przewlekłość Sąd nie doręczył mu tego uzasadnienia i nie może on podjąć kroków związanych z ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej. Jego prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało więc naruszone w okresie od 3 marca 2016 r. do 27 kwietnia 2016 r. Przed wydaniem wyroku Sąd również działał przewlekle, gdyż od dnia wpływu skargi (9 grudnia 2015 r.) do dnia wydania wyroku (17 lutego 2016 r.) upłynęło ponad 2 miesiące, a więc nastąpiło przekroczenie 30-dniowego terminu na rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga K. M. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 153/15 nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w tej sprawie od dnia wpływu skargi do Sądu (10 grudnia 2015 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (27 kwietnia 2016 r.) trwa 4 i pół miesiąca, a więc termin 12 miesięcy nie został przez Sąd przekroczony.

Skarżący zarzucił, iż jego prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone przez Sąd w okresie od 3 marca 2016 r. do 27 kwietnia 2016 r., tj. od dnia złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnieniu wyroku do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, albowiem Sąd do tej pory nie doręczył mu uzasadnienia wyroku. W odniesieniu do tego zarzutu wskazać należy, iż zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku w sprawach, w których skargę oddalono sporządza się w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia wniosku o uzasadnienie. W tej sprawie w dniu 3 marca 2016 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia tego wyroku. Sędzia sprawozdawca sporządził i podpisał uzasadnienie w dniu 17 marca 2016 r., a więc w ustawowym terminie 14 dni. Uzasadnienie zostało podpisane przez ostatniego członka składu orzekającego w dniu 24 marca 2016 r., natomiast odpis uzasadnienia został wysłany skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2016 r. Wprawdzie odpis ten oczekiwał na wysyłkę w sekretariacie Sądu przez 21 dni, lecz to niewielkie uchybienie Sądu nie przesądza o przewlekłości całego postępowania. Ponadto - jak wynika z wygenerowanego wydruku z systemu Poczty Polskiej (k.41) - w dniu 27 kwietnia 2016 r. korespondencja zawierająca przedmiotowe uzasadnienie wyroku została ponownie awizowana i nie została jeszcze odebrana przez adresata.

W odniesieniu do zarzutu, iż Sąd wydał w tej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2016 r., tj. po upływie 30 dni od dnia wpływu skargi, wskazać należy, iż ani przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani przepisy szczególne nie przewidują konkretnego terminu na rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia