Uzasadnienie
W dniu 24 kwietnia 2015 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) K. M. (dalej, także jako: "skarżący’) złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 410/14.
Z akt sprawy wynika, że K. M. w dniu 7 kwietnia 2014 r. (data prezenty organu) wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.
Skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 24 kwietnia 2014 r. (data prezentaty sądu).
Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. ww. skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bk 410/14. Wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę oraz stosowane pouczenie.
Zarządzeniem z dnia 6 maja 2014 r. skierowano sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 5 sierpnia 2014 r.
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 410/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.
Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący wystąpił o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r. oraz o ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 18 sierpnia 2014 r.
Postanowieniem dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 410/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził prawomocność wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 16 października 2014 r. przesłano odpis wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r. ze stwierdzeniem prawomocności i uzasadnieniem organowi administracji publicznej oraz zwrócono akta administracyjne.
Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od daty wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a."). Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2015 r.
W dniu 24 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 410/14. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości w ww. sprawie oraz zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20 000 (dwadzieścia tysięcy) złotych. Skarżący wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2014 r. zwrócił się do Sądu I instancji z wnioskiem o ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r., jednakże dotychczas wniosek ten nie został rozpoznany. Świadczy to o zasadności skargi na przewlekłość postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
W rozpoznawanej sprawie skarga K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 24 kwietnia 2014 r. Już w dniu 5 sierpnia 2014 r. Sąd ten rozpoznał sprawę i wydał wyrok oddalający skargę. W tym samym dniu skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata) celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Żądanie skarżącego wyrażone w piśmie z dnia 5 sierpnia 2014 r. jest wyraźne i nie budzi żadnych wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku doręczył skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, niezwłocznie po jego sporządzeniu, jednakże nie rozpoznał wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Od dnia złożenia przez skarżącego wniosku w tym przedmiocie Sąd I instancji pozostawał w bezczynności. Sąd w dniu 16 października 2014 r. wydał postanowienie o stwierdzeniu prawomocności wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r. i zarządził zwrot akt sprawy do organu administracji publicznej. Stan taki trwał ponad 8 miesięcy, tj. aż do dnia 23 kwietnia 2014 r., kiedy to wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF.
Powyższe świadczy o tym, że na skutek bezczynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Nierozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy uniemożliwiło stronie wniesienie skargi kasacyjnej w terminie. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że omawiana sprawa dotyczy przyznania stronie zasiłku okresowego z pomocy społecznej, co dodatkowo przemawia za jej szybkim - prawomocnym - zakończeniem.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę K. M., stwierdził, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, kwotę 2 000 złotych (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania Sąd miał na uwadze przede wszystkim czas jaki upłynął od wniesienia skargi na decyzję z dnia 19 marca 2014 r. do dnia wydania wyroku przez Sąd I instancji (nieco ponad 3 miesiące), a także to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zainicjował postępowania wpadkowe o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2015 r., a podjęte czynności nie były jedynie następstwem złożonej przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. orzekł jak w sentencji postanowienia.