Postanowienie NSA z 9 sierpnia 2013 r., I OPP 52/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. S. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 2516/12 ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 66/12 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za dodatkowy urlop postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Sędzia NSA Włodzimierz Ryms przewodniczący
Sędzia NSA Zofia Flasińska przewodniczący
Sędzia NSA Jolanta Rajewska przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

M. S. pismem z dnia 10 lipca 2013 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie z jego skargi na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za dodatkowy urlop, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie oraz zobowiązania do rozpoznania sprawy w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoznania skargi. W skardze M. S. podniósł, że od dnia sporządzenia skargi kasacyjnej minął rok a sprawa wciąż nie została rozstrzygnięta przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego, postępowanie w sprawie trwa zdecydowanie dłużej niż jest to konieczne, bowiem nie zachodzi potrzeba wyjaśniania jakichkolwiek okoliczności faktycznych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący upatruje przewlekłości postępowania w tym, że Naczelny Sąd Administracyjny nie skierował pytania do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Z akt sprawy wynika, że skarga M. S. z dnia 12 grudnia 2011 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 13 stycznia 2012 r. Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony w dniu 6 lipca 2012 r. Pełnomocnik M. S. pismem z dnia 29 lipca 2012 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r., która wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 4 października 2012 r.

Pismem z dnia 10 grudnia 2012 r. M. S. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego "czy art. 128 ust. 1 pkt 2 w związku ze zwolnieniem ze służby w trybie art. 60 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t.j. z 2010 r. Dz. U. Nr 29, poz. 1554 ze zm.,) w zakresie w jakim zwolnienie ze służby powoduje skutek prawny – ex lege – w postaci wygaśnięcia w całości prawa do corocznego płatnego urlopu dodatkowego i jego rekompensaty nabytego na podstawie art. 97 ust. 2 pkt 2 ustawy o ABW jest zgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji?". Wniosek ten M. S. ponowił w piśmie z dnia 5 maja 2013 r., w którym jednocześnie wniósł o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości w Luksemburgu wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Natomiast wnioskiem z dnia 9 maja 2013 r. M. S. wniósł o wyznaczenie terminu rozprawy oraz o rozważenie możliwości rozpoznania sprawy na podstawie art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. We wniosku tym skarżący podniósł, że sprawa jest jasna, gdyż przepis art. 128 ust. 1 pkt 2 ustawy o ABW nie reguluje sprawy ekwiwalentu za urlop dodatkowy, natomiast obowiązkiem organu jak i Sądu było zastosowanie przepisów unijnych i posłużenie się orzecznictwem ETS oraz art. 81 w związku z art. 66 ust. 2 Konstytucji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, albowiem nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może zostać uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to zatem, że ustawodawca za przewlekłe postępowanie uznał postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające, bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały). W niniejszej sprawie taki wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wpłynął. Za wniosek o rozpoznanie sprawy poza kolejnością nie można natomiast uznać wniosku z dnia 9 maja 2013 r. o wyznaczenie terminu rozprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w warunkach niniejszej sprawy nie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie powinna być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Zaznaczyć należy, że w tej kategorii spraw, którą objęta jest skarga kasacyjna M. S., przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Dlatego też okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w związku z brakiem wniosku o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia