Postanowienie NSA z 22 czerwca 2016 r., I OPP 53/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 147/15

Sprawa

w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 16 maja 2016 r. (data prezentaty sądu) M. D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 147/15 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

W sprawie ustalono, że w dniu 28 stycznia 2015 r. (data prezentaty organu) skarżący złożył skargę - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. decyzję.

Skarga została przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 4 marca 2015 r. (data prezentaty sądu). W dniu 5 marca 2016 r. sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. akt IV SA/Wr 147/15. Wskazano symbol sprawy, strony, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę.

Zarządzeniem z dnia 9 marca 2015 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

Zarządzeniem z dnia 7 października 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 10 listopada 2015 r.

W dniu 9 listopada 2015 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału IV WSA we Wrocławiu. Rozprawę, wyznaczoną na dzień 10 listopada 2015 r. odroczono.

W dniu 13 listopada 2015 r. wyznaczono - w drodze losowania - skład orzekający do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów.

Zarządzeniem z dnia 30 listopada 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - poprzez wskazanie z imienia i nazwiska sędziów, których wniosek dotyczy, podanie przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia przez wskazanie dowodów.

Wezwanie skierowane do strony pozostało bez odpowiedzi.

Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2016 r. WSA we Wrocławiu pozostawił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.

Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie (w dniu 4 lutego 2016 r. - data prezentaty sądu), które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2016 r. I OZ 258/16 zostało oddalone.

Po zwrocie akt do Sądu I instancji, które nastąpiło w dniu 4 kwietnia 2016 r., zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 19 maja 2016 r.

Zarządzeniem z dnia 17 maja 2016 r. zdjęto sprawę z wokandy posiedzenia jawnego z powodu choroby sędziego sprawozdawcy.

W tych okolicznościach skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, żądając stwierdzenia przewlekłości w sprawie IV SA/Wr 147/15 oraz zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5500 złotych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że od wniesienia skargi do Sądu I instancji minął rok, a Sąd ten nadal nie wydał rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPP 16/08 - Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OPP 20/08 – Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II OPP 20/08 – Lex 493700), choć zawsze istotne są okoliczności danej sprawy.

Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w tej sprawie od dnia wpływu skargi (4 marca 2015 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (16 maja 2016 r.) trwa ponad rok. Wprawdzie Sąd wyznaczył dwa terminy rozpraw i dotychczas nie wydał orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, jednakże działań Sądu nie można uznać za przewlekłe. Rozprawa wyznaczona na dzień 10 listopada 2015 r. została odroczona gdyż skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów. WSA we Wrocławiu nie mógł zatem wydać orzeczenia na pierwszym wyznaczonym terminie rozprawy. Zobowiązany był bowiem w pierwszej kolejności do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów. Po zwrocie akt do WSA we Wrocławiu z Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezwłocznie wyznaczono kolejny termin rozprawy na dzień 19 maja 2016 r., jednakże z przyczyn losowych (choroba sędziego sprawozdawcy) rozprawę odwołano.

Należy podkreślić i wyjaśnić skarżącemu, że od dnia wpływu skargi, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że sam skarżący uniemożliwił wydanie orzeczenia przez WSA we Wrocławiu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r., składając wniosek o wyłączenie sędziów, który ostatecznie został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie go przez skarżącego pomimo wezwania Sądu. Z kolei rozprawa wyznaczona na dzień 19 maja 2016 r. została odwołana z przyczyn od Sądu niezależnych, a zatem także i w tym zakresie nie można uznać, że WSA we Wrocławiu działał przewlekle.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.