Postanowienie NSA z 9 sierpnia 2013 r., I OPP 54/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 897/13

Sprawa

w sprawie ze skargi J. D. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 884/09 ze skargi J. D. na postanowienie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa służby oraz zaświadczeń i zestawień finansowych o treści żądanych przez wnioskodawcę postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Jolanta Rajewska

Uzasadnienie

Skarga J. D. z dnia 1 maja 2013 r. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 884/09 wpłynęła do Sądu 10 maja 2013 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z tego samego dnia skarżący został wezwany do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie podstaw wznowienia. Pismem z dnia 2 czerwca 2013 r. skarżący odpowiedział na to wezwanie. Zarządzeniem sędziego z dnia 1 lipca 2013 r. skarżący został wezwany do udzielenia informacji czy w tej sprawie będzie reprezentowany przez radcę prawego G. G. Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. skarżący odpowiedział na to wezwanie, informując, że w sprawie będzie działał osobiście.

Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. J. D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 897/13, wnosząc o stwierdzenie, że we wskazanej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, wydanie Sądowi I instancji zalecenia niezwłocznego rozpoznania skargi z dnia 1 maja 2013 r. oraz przyznanie od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwleka z rozpoznaniem jego skargi w tej sprawie, w sytuacji, gdy od 1991 r. dochodzi on swoich uprawnień wynikających ze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Skarżący podniósł, że rozpoznane zostały przez Sąd już sprawy późniejsze (II SA/Wa 942/13 i II SA/Wa 896/13), a więc doszło do nieuzasadnionego okolicznościami odstępstwa od kolejności rozpatrywania spraw. Skarżący wskazał ponadto, że Sąd w sprawie II SA/Wa 884/09 tolerował rażąco przewlekłe rozpatrywanie jego żądania z dnia 14 listopada 2005 r. i skargę w tej sprawie oddalił. Skarżący podniósł, że w dniu 2 lipca 2013 r. Sąd wezwał go do udzielenia informacji czy w tej sprawie będzie reprezentowany przez radcę prawego G. G. pomimo, że wiedział, iż nie był on na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. reprezentowany przez tego pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga J. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).

W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, że naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Od dnia wpływu skargi do Sądu (10 maja 2013 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (17 lipca 2013 r.) upłynęło nieco ponad 2 miesiące.

Poszczególne czynności podejmowane były przez Sąd prawidłowo i w rozsądnych terminach. W szczególności nie można zarzucić Sądowi, iż niepotrzebnie wezwano skarżącego (zarządzeniem z dnia 1 lipca 2013 r.) do udzielenia informacji czy w tej sprawie będzie reprezentowany przez pełnomocnika, który reprezentował go w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania sygn. akt II SA/Wa 884/09. Zgodnie z art. 39 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego pełnomocnikowi z wyboru w sprawie II SA/Wa 884/09 mogło budzić pewne wątpliwości co do jego zakresu, gdyż zostało złożone wraz ze skargą kasacyjną i obejmowało "występowanie w sprawie prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zakończonej wyrokiem z dnia 7 grudnia 2009 r., w szczególności do złożenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku oraz występowania w imieniu skarżącego przez Naczelnym Sądem Administracyjnym". W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący oświadczył w piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2013 r., iż w tej sprawie będzie działał osobiście, ponieważ jego pełnomocnik zajął stanowisko, że udzielone mu pełnomocnictwo nie obejmuje postępowania ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. Nie można więc zgodzić się ze skarżącym, iż wezwanie Sądu z dnia 1 lipca 2013 r. było zbędne, gdyż na skutek tego wezwania wyjaśniona została kwestia reprezentacji skarżącego w tym postępowaniu.

W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał już sprawy późniejsze (np. sprawy II SA/Wa 942/13 i II SA/Wa 896/13), odstępując od kolejności rozpatrywania spraw, wskazać należy, iż sprawa II SA/Wa 896/13, w której Sąd odrzucił skargę J. D. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Wa 2008/04 została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a sprawy na posiedzenia niejawne przed Sądem I instancji kierowane są na bieżąco celem rozpoznania kwestii procesowych występujących w sprawie (najczęściej w postępowaniach incydentalnych). Natomiast sprawa II SA/Wa 942/13 została rozpoznana na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r., ponieważ była to sprawa rozpoznawana ponownie po uchyleniu wyroku Sądu I instancji z dnia 23 maja 2012 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny (poprzednia sygn. akt II SA/Wa 1583/11).

W rozpoznawanej sprawie (do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania) prowadzone były wstępne czynności sądowe dotyczące sprecyzowania przez skarżącego podstaw wznowienia postępowania i reprezentacji skarżącego w tym postępowaniu. Dopiero w dniu 18 lipca 2013 r. wpłynęła odpowiedź organu na skargę, która została wysłana skarżącemu 19 lipca 2013 r. W dniu wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (17 lipca 2013 r.) sprawa nie była więc jeszcze gotowa do skierowania jej na posiedzenie niejawne lub rozprawę.

W odniesieniu do zarzutów skarżącego dotyczących przewlekłego rozpatrywania przez organ jego żądania z dnia 14 listopada 2005 r. i oddalenia skargi w tym zakresie przez Sąd w sprawie II SA/Wa 884/09 (której dotyczy postępowanie wznowieniowe), wskazać należy, iż skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona jedynie w jego toku (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.). Postępowanie w sprawie II SA/Wa 884/09 zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r., I OSK 616/10. Sprawa II SA/Wa 897/13, w której skarżący wystąpił ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania jest sprawą nową, a zatem rozpoznając tę skargę na przewlekłość, Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje jedynie prawidłowość i terminowość podejmowanych przez Sąd czynności w tej nowej sprawie.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania.