Uzasadnienie
W dniu 10 kwietnia 2018 r. (data prezentaty sądu) R.Z., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 398/17 ze skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1075/16 w sprawie ze skargi R.Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 czerwca 2016 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazana została przez organ skarga na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2016 r. wraz z odpowiedzią organu na tę skargę i aktami sprawy. W dniu 29 czerwca 2016 r. sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt II SA/Wa 1075/16. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lipca 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.
Zarządzeniem z dnia 15 września 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 16 listopada 2016 r.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1075/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2015 r.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się organ i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Akta sprawy II SA/Wa 1075/16 wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 21 lutego 2017 r. Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2017 r. skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 398/17. Zarządzono przedłożenie akt sprawy Przewodniczącemu Wydziału celem wyznaczenia rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.
W tych okolicznościach, R.Z. wywiódł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 398/17. Wniósł o:
• stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt I OSK 398/17;
• przyznanie na jego rzecz kwoty 3 000 (trzy tysiące) złotych;
• zwrócenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi na przewlekłość podniesiono, że przez 13 miesięcy od otrzymania skargi Naczelny Sąd Administracyjny nie podjął żadnej czynności w sprawie. W ocenie skarżącego postępowanie trwa zdecydowanie dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, dlatego nastąpiło rażące naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Oczywiście Sąd ma obowiązek rozpoznać wszystkie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Jednak istnieją podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ustawy bądź przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością w szczególnych okolicznościach, a z taką sprawa mamy do czynienia ze względu na jej przedmiot.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Stosownie do przepisu § 42 ust. 2uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w powołanym przepisie Regulaminu bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.
Jak słusznie zauważył skarżący, istnieją podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 42 ust. 5 Regulaminu).
W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 21 lutego 2017 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Jak sam podniósł skarżący, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Z akt nie wynika, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 42 ust. 5 Regulaminu. W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w sprawie o sygn. I OSK 398/17, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.