Postanowienie NSA z 6 czerwca 2018 r., I OPP 55/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. D. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 424/17 ze skargi kasacyjnej P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 135/16 w sprawie ze skargi P. D. na bezczynność Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka Zofia Flasińska

Uzasadnienie

W dniu 10 kwietnia 2018 r. (data prezentaty sądu) P. D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 424/17 ze skargi kasacyjnej P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 135/16 w sprawie ze skargi P. D. na bezczynność Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 maja 2014 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przekazana została przez organ skarga na bezczynność Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie wraz z odpowiedzią organu na tę skargę i aktami sprawy. W dniu 16 maja 2014 r. sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pod sygn. akt II SAB/Kr 148/14.

Wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II SAB/Kr 148/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę i zobowiązał organ do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności z wniosku skarżącego z dnia 25 lutego 2014 r. (pkt I), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania (pkt III).

Od tego wyroku Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie oraz P.D. wnieśli skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2967/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie (pkt 1), oddalił skargę kasacyjną P. D.(pkt 2) oraz zasądził od skarżącego na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 3).

Akta sprawy zostały zwrócone do Sądu I instancji w dniu 19 lipca 2016 r. W dniu 27 lipca 2016 r. sprawa ponownie została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pod sygn. akt II SAB/Kr 135/16.

Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 6 października 2016 r.

Wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 135/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się P.D. i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Akta sprawy II SAB/Kr 135/16 wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 23 lutego 2017 r. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2017 r. skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 424/17. Zarządzono przedłożenie akt sprawy Przewodniczącemu Wydziału celem wyznaczenia rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.

W tych okolicznościach, P.D. wywiódł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 424/17. Wniósł o:

• stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt I OSK 424/17;

• przyznanie na jego rzecz kwoty 4 000 (cztery tysiące) złotych;

W uzasadnieniu skargi na przewlekłość podniesiono, że postępowanie sądowoadministracyjne trwa blisko 4 lata i nadal skarżący nie uzyskał prawomocnego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), z tym, że skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Zatem rozpoznanie skargi z blisko 50- krotnym przekroczeniem tego terminu uznać należy za przewlekłe w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75). Nadto skarżący podkreślił, że zwłoka w rozpoznaniu jego sprawy powoduje dalszą dezaktualizację żądanych informacji publicznych, których analiza staje się w zasadzie bezcelowa i może mieć charakter jedynie historyczny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r. poz. 75). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 42 ust. 2 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w powołanym przepisie Regulaminu bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 42 ust. 5 Regulaminu).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 23 lutego 2017 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.

Jak już wskazano, a co należy podkreślić, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Z akt nie wynika, aby którakolwiek ze stron złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 42 ust. 5 Regulaminu.

W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w sprawie o sygn. I OSK 424/17, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

Dodatkowo wyjaśnić należy, iż do skargi kasacyjnej nie ma zastosowania termin, o którym mowa w art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z powołanym art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, skargę w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozpatrzenia w określonym terminie skargi. Przepis ten nie reguluje natomiast kwestii terminów do rozpoznania skargi kasacyjnej, która jest odrębnym środkiem zaskarżenia. Gdyby ustawodawca chciał ustalić obowiązek rozpatrzenia w określonym terminie również skargi kasacyjnej, to wyraźnie taką powinność wskazałby w ustawie. Dodać należy również, że wskazany termin (30 dni dla sądu administracyjnego) do rozpoznania skargi dotyczącej dostępu do informacji publicznej, jest terminem procesowym. Ma on charakter instrukcyjny. Naruszenie tego terminu samo przez się nie uzasadnia stwierdzenia przewlekłości postępowania. Intencją ustawodawcy było skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, oczekiwania na ewentualną weryfikację zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.