Postanowienie NSA z 23 lipca 2014 r., I OPP 56/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1035/13

Sprawa

w sprawie ze skargi J. K., A. T. i W. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Zofia Flasińska Jolanta Rudnicka

Uzasadnienie

W dniu 26 kwietnia 2013 r. (data prezentaty organu) J. K., W. S. i A. T. złożyli skargę - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Skarga została przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 maja 2013 r. (data prezentaty sądu).

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 9 maja 2013 r. skarga została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt I SA/Wa 1035/13. Wskazano strony, symbol, przedmiot, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącym pouczenia o treści art. 46, art. 47, art. 70 § 1 i 2 oraz art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a."), wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Po uzupełnieniu braków formalnych skargi, skarżący – zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 czerwca 2013 r. – zostali wezwani solidarnie do uiszczenia wpis od skargi, który uiścili w dniu 13 czerwca 2013 r.

Zarządzeniem z dnia 10 lipca 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 6 września 2013 r.

Wyrokiem z dnia 6 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K., W. S. i A. T. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r.

Pismem z dnia 10 września 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) J. K. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 6 września 2013 r. i doręczenie tego wyroku wraz z uzasadnieniem.

Pismem z dnia 16 września 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) W. S. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 6 września 2013 r.

Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony J. K. w dniu 21 września 2013 r.

Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W.S. sporządzenia uzasadnienia wyroku, albowiem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z uchybieniem terminu. Zarządzono doręczenie odpisów tego postanowienia stronom postępowania.

W dniu 21 października 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) J. K., W. S. i A. T. reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego - za pośrednictwem Sądu I instancji - skargę kasacyjną od wyroku z dnia 6 września 2013 r.

W dniach 23 października 2013 r., 29 października 2013 r., 14 listopada 2013 r., 20 listopada 2013 r. i 26 listopada 2013 r. wydano zarządzenia porządkowe.

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. T. i W. S., wskazując, że skarżący nie złożyli wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 6 września 2013 r. (wniosek W. S. odrzucono prawomocnym postanowieniem), niedoręczono im więc odpisów wyroku wraz z uzasadnieniem, a zatem wniesienie skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne. Zarządzono doręczenie odpisów tego postanowienia stronom postępowania.

W piśmie z dnia 13 grudnia 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) J. K. oświadczyła, że skarga kasacyjna została wniesiona w imieniu wszystkich skarżących, co jednoznacznie wynika z jej treści.

Zgodnie z zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2013 r. wyjaśniono J. K., że Sąd przyjął, że skarga kasacyjna została wniesiona w imieniu wszystkich skarżących, jednakże odrzucił skargę kasacyjną A. T. i W. S. z przyczyn wskazanych w postanowieniu z dnia 26 listopada 2013 r.

Pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) W. S. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2013 r.

Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 2 stycznia 2014 r. wezwano W. S. do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 złotych.

Na zarządzenie z dnia 2 stycznia 2014 r. skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 88/14 zażalenie oddalił.

Po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem z dnia 17 lutego 2014 r. wezwano W. S. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia.

Skarżący w dniu 10 marca 2014 r. uiścił wpis od zażalenia.

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie W. S. na postanowienie tego Sądu z dnia 26 listopada 2013 r. Sąd I instancji wskazał, że wbrew treści art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) skarżący sporządził zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej osobiście, co czyni je niedopuszczalnym. Zarządzono doręczenie odpisów tego postanowienia stronom postępowania.

W dniu 28 kwietnia 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) W. S. złożył pismo, w którym powołując się na postanowienie z dnia 1 kwietnia 2014 r. oświadczył, że dotychczasowe czynności podejmowane przez sąd mają na celu jedynie wydłużenie postępowania. Skarżący wyraził krytykę wobec Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zażądał niezwłocznego przekazania skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W dniu 3 czerwca 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) W. S. złożył bezpośrednio w Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1035/13. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie oraz zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty 20 000 złotych na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że z przyczyn wyłącznie sobie wiadomych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podważył udział w skardze kasacyjnej W. S. i A. T. Takie działanie jest, zdaniem skarżącego, niezgodne z prawem i przedłuża procedowanie w sprawie, uniemożliwiając merytoryczne jej rozpoznanie.

Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 3 czerwca 2014 r. została przekazana zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a w dniu 12 czerwca 2014 r. (data prezentaty sądu) przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą kasacyjną J.K. od wyroku z dnia 6 września 2013 r. i aktami sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1035/13 nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie bowiem do § 25 ust 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) na każdą z rozpraw są wyznaczane sprawy według kolejności wpływu (...), z uwzględnieniem spraw, które podlegają rozpoznaniu poza kolejnością. Istnieją, bowiem podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające, bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. np. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I OPP 57/13, z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt I OPP 76/13, z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPP 46/14).

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1035/13 wszczęte zostało na skutek skargi, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 maja 2013 r. Już tego samego dnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął czynności w sprawie, tj. Przewodnicząca Wydziału wydała zarządzenie o wpisaniu sprawy do repertorium I SA/Wa 1035/13, wskazując strony, symbol, przedmiot, wyznaczając sędziego sprawozdawcę, zarządziła doręczenie skarżącym pouczenia o treści art. 46, art. 47, art. 70 § 1 i 2, art. 210 § 1 P.p.s.a. oraz wezwała skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi. Dalej wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od złożonej skargi. Po uzupełnieniu braków formalnych i fiskalnych skargi sprawa została rozpoznana na rozprawie w dniu 6 września 2013 r., a więc po 4 miesiącach od wpłynięcia skargi do Sądu I instancji. Wszyscy skarżący złożyli skargę kasacyjną od tego wyroku i wbrew twierdzeniom W. S. faktu tego nigdy nie kwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czego wyrazem jest odrzucenie tego środka odwoławczego złożonego przez A. T. i W. S. Motywy tego orzeczenia wskazane zostały w jego uzasadnieniu. Po wydaniu wyroku w dniu 6 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął szereg rozstrzygnięć procesowych, które były następstwem działania stron. Sąd zobowiązany był bowiem do określonej prawem reakcji na składane przez strony, w tym W. S., pisma i środki odwoławcze. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że w niniejszej sprawie wywołanej skargą na przewlekłość, Naczelny Sąd Administracyjny nie może ocenić zasadności wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowień, albowiem od tych orzeczeń służyły stronom postępowania określone środki zaskarżenia. W tym postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie czy czynności podejmowane były przez Sąd I instancji sprawnie, bez naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawo to nie zostało w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1035/13 naruszone. Sprawa została rozstrzygnięta wyrokiem po 4 miesiącach od wpłynięcia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a obecnie została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną J. K., gdzie oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.