Postanowienie NSA z 22 września 2011 r., I OPP 68/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku

Sprawa

w sprawie z wniosku J. W. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy dotyczącej bezczynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, sygn. akt II SO/Bk 14/11 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Małgorzata Pocztarek, Marek Stojanowski

Uzasadnienie

J. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie z jej wniosku o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży w związku z nieprzekazaniem Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w sprawie bezczynności tego organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania, zobowiązania Sądu do rozpoznania sprawy co do istoty w terminie 30 dni oraz o zasądzenie kwoty 16 000 zł.

Z akt sprawy wynika, że J. W. złożyła do Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu 8 czerwca 2011 r. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2011 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od wniosku. W odpowiedzi na wezwanie J. W. w dniu 28 czerwca 2011 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lipca 2011 r. przyznano J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznanie prawa pomocy. Postanowienie to zostało doręczone J. W. w dniu 11 lipca 2011 r. W dniu 14 lipca 2011 r. J. W. wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 6 lipca 2011 r. W dniu 6 września 2011 r. J. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jeżeli skargę na przewlekłość postępowania wniesiono w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, to Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę na przewlekłość postępowania, mimo że strona nie uiściła opłaty, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej: ustawa).

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności Sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Zgodnie z powołanym przez J. W. przepisem art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) skargę w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozpatrzenia skargi w określonym terminie. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż sąd rozpatruje skargę w tym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają rozpatrzenie skargi. Dopiero bowiem gdy pismu z uwagi na zachowanie lub uzupełnienie wszystkich koniecznych wymogów formalnych może zostać nadany bieg i gdy zakończone zostaną ewentualne postępowania wpadkowe (np. w zakresie przyznania prawa pomocy), sprawa może być rozpoznana przez sąd administracyjny. Zatem Sąd nie może przystąpić do rozpoznania sprawy dopóki nie zostanie rozstrzygnięta kwestia kosztów sądowych. Dodać należy również, że wskazany termin (30 dni dla sądu administracyjnego) dotyczy rozpoznania skargi na decyzję o odmowie dostępu do informacji publicznej i jest terminem procesowym. Ma on charakter instrukcyjny. Naruszenie tego terminu samo przez się nie uzasadnia stwierdzenia przewlekłości postępowania. Intencją ustawodawcy było skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy.

W okolicznościach tej sprawy nie można mówić o przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 2 ustawy. J. W. wystąpiła z wnioskiem o wymierzenie grzywny organowi w związku z nieprzekazaniem Sądowi skargi z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w sprawie bezczynności tego organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku podjął niezwłocznie niezbędne czynności mające na celu rozpoznanie sprawy, tj. wezwano J. W. do uiszczenia należnego wpisu od wniosku o wymierzenie grzywny. W odpowiedzi na wezwanie J. W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został niezwłocznie rozpoznany. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lipca 2011 r. przyznano J. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznanie prawa pomocy. J. W. wniosła sprzeciw od tego postanowienia w wyniku czego pozostaje do rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do czasu rozpoznania tego wniosku, bądź uiszczenia wpisu od wniosku o wymierzenie grzywny nie jest możliwe rozpoznanie sprawy.

Biorąc pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym uwzględniając charakter spraw o dostęp do informacji publicznej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku tego postępowania czynności były prawidłowe oraz dokonano ich w rozsądnych terminach, czym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w rozumieniu ustawy. Od wniesienia wniosku do Sądu do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęły 3 miesiące, a rozpoznanie sprawy nie było możliwe w skutek konieczności rozpoznawania w pierwszej kolejności wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia