Postanowienie NSA z 30 czerwca 2015 r., I OPP 69/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu

Sprawa

w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 519/14 ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej w całości decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (sprawozdawca)

Uzasadnienie

Pismem z dnia 11 maja 2015 r. Z. R. (dalej, jako: "skarżący") wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego (za pośrednictwem WSA we Wrocławiu) skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (dalej także, jako: "WSA we Wrocławiu") w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 519/14 na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej, jako: "Kolegium") z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej w całości decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego.

Z akt sprawy wynika, że Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2014 r. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Ww. skarga została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 9 lipca 2014 r. (data prezentaty Sądu).

Zarządzeniem z dnia 10 lipca 2014 r. skarga Z. R. została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 519/14, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę oraz stosownego pouczenia.

Pismem z dnia 23 lipca 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego - w trybie art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") - do sprecyzowania zawartego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Z uwagi na niewykonanie ww. wezwania, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 września 2014 r. pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, bez rozpoznania.

Zarządzeniem z dnia 8 października 2014 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 11 lutego 2015 r.

Rozprawa wyznaczona na dzień 11 lutego 2015 r. została odroczona z uwagi na złożony na przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 lutego 2015 r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 7 marca 2015 r.

Zarządzeniem z dnia 25 marca 2015 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. wyznaczono kolejny termin rozprawy na dzień 8 maja 2015 r.

Na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i odroczenie rozprawy. Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy, a po zamknięciu rozprawy postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć na dzień 21 maja 2015 r.

W tych okolicznościach skarżący złożył pismo z dnia 11 maja 2015 r., w którym m. in. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 519/14. W piśmie tym skarżący wyraził swoje niezadowolenie ze wszystkich podjętych na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. czynności i rozstrzygnięć, uznając je za niezasadne.

W dniu 21 maja 2015 r. WSA we Wrocławiu postanowił przedłużyć termin ogłoszenia wyroku o 7 dni, to jest do dnia 28 maja 2015 r.

W dniu 21 maja 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r. WSA we Wrocławiu oddalił skargę.

Postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. WSA we Wrocławiu umorzył postępowanie w sprawie z wniosku z dnia 8 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (9 lipca 2014 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (11 maja 2015 r.) upłynęło niecałe 10 miesięcy. Takiego okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy (liczonego od dnia wpłynięcia skargi do sądu), nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. Nadto z przedstawionego stanu sprawy wynika, że po wpłynięciu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nadał jej niezwłocznie bieg. Sąd I instancji dwukrotnie wyznaczał terminy rozpraw, jednakże z uwagi na złożony przez skarżącego wniosek m. in. o przyznanie prawa pomocy, nie było możliwe wydanie orzeczenia kończącego sprawę na pierwszym posiedzeniu Sądu. W pierwszej bowiem kolejności WSA we Wrocławiu zobowiązany był do rozpoznania tego wniosku. Stwierdzić zatem należy, że działania skarżącego w dużej mierze przyczyniły się do przedłużenia postępowania sądowego. Również i z tego względu okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy o sygn. IV SA/Wr 519/14, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu, tym bardziej, że sprawa ta została zakończona wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.