Postanowienie NSA z 1 marca 2016 r., I OPP 7/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi T. K. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 458/15 ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 540/14 ze skargi T. K. na bezczynność Stowarzyszenia [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie NSA: Zofia Flasińska Marek Stojanowski

Uzasadnienie

W piśmie, które wpłynęło w dniu 18 stycznia 2016 r. T. K. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie I OSK 458/15 w przedmiocie skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2014 r. wydane w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 540/14. Wniósł o zalecenie podjęcia czynności w sprawie i przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 8000 zł.

Skarga T. K. na bezczynność Stowarzyszenia [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej z odpowiedzą na skargę i aktami sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 czerwca 2014 r. Zarządzeniem z 12 sierpnia 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z 13 października 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na 2 grudnia 2014 r., po której przeprowadzeniu zapadł wyrok uwzględniający skargę. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone z urzędu, a następnie podpisane przez skład orzekający w dniu 17 grudnia 2014 r. Stowarzyszenie [...] w [...] w dniu 15 stycznia 2015 r. wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Skarga kasacyjna została przekazana z aktami sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 17 lutego 2015 r. i w tym samym dniu została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 458/15. W piśmie z 12 listopada 2015 r. T. K. wniósł o przyspieszenie rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W piśmie z 8 grudnia 2015 r. poinformowano skarżącego, że termin rozprawy może zostać wyznaczony w I kwartale 2016 r. Zarządzeniem z 18 stycznia 2016 r. termin rozprawy wyznaczono na 22 marca 2016r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej: ustawa). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z 2 grudnia 2014 r. została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 17 lutego 2015 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Na skutek wniosku o przyspieszenie rozpoznania skargi kasacyjnej zarządzeniem z 18 stycznia 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na 22 marca 2016 r.

Powyższe oznacza, że okres oczekiwania na zakończenie sprawy nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Wymaga przy tym podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany terminem określonym w art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten dotyczy terminu rozpoznania skargi złożonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie zaś skargi kasacyjnej wnoszonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która jest odrębnym środkiem prawnym (por. np. postanowienie NSA z 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPP 11/11, Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych i Informacji o Sprawach). Jeszcze raz należy podkreślić, że sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu, a termin ten ostatecznie został wyznaczony na 22 marca 2016 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.