Postanowienie NSA z 12 lipca 2016 r., I OPP 71/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu

Sprawa

w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 111/15 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarga M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z odpowiedzią organu na skargę i aktami sprawy w dniu 23 lutego 2015 r. (sygn. akt IV SA/Wr 111/15).

Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 5 marca 2015 r. sprawę skierowano do spraw oczekujących na wyznaczenie rozprawy. W dniu 18 września 2015 r. wyznaczono rozprawę na dzień 16 października 2015 r.

W dniu 14 października 2015 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału IV WSA we Wrocławiu, w związku z czym rozprawa została odroczona celem rozpatrzenia tego wniosku. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 20 października 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez podanie imion i nazwisk sędziów, których wniosek dotyczy, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie każdego z nich i jej uprawdopodobnienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. Sąd oddalił ten wniosek. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r., I OZ 186/16 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, uchylił postanowienie Sądu I instancji z dnia 10 grudnia 2015 r., nakazując Sądowi I instancji pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania, gdyż skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku. Zarządzeniem z dnia 9 marca 2016 r. sędzia sprawozdawca pozostawił wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału IV bez rozpoznania. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2016 r., I OZ 438/16.

W dniu 1 czerwca 2016 r. wyznaczono w tej sprawie rozprawę na dzień 28 czerwca 2016 r. Na rozprawie Sąd wydał wyrok oddalający skargę.

W piśmie z dnia 10 czerwca 2016 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 111/15, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania sądowego w tej sprawie oraz przyznania mu od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sumy pieniężnej w wysokości 5 500 zł. W uzasadnieniu skargi wskazał, że do dnia wniesienia skargi na przewlekłość Sąd nie wydał rozstrzygnięcia w tej sprawie, choć od dnia wniesienia skargi upłynął ponad rok czasu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga M. D. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 111/15 nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w tej sprawie od dnia wpływu skargi do Sądu (23 lutego 2015 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (10 czerwca 2016 r.) trwa ponad 15 miesięcy. Przedłużenie się tego postępowania o kilka miesięcy spowodowane było działaniem skarżącego, który na kilka dni przed terminem pierwszej rozprawy w tej sprawie złożył wniosek o wyłączenie sędziów, co spowodowało konieczność odwołania rozprawy w dniu 16 października 2015 r. celem rozpoznania przez Sąd tego wniosku. Skarżący nie uzupełnił jednak braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów w związku z czym wniosek został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 9 marca 2016 r. Skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie, które było bezzasadne i zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2016 r. Na kolejnym terminie rozprawy w dniu 28 czerwca 2016 r. Sąd wydał wyrok kończący postępowanie w I instancji. Należy ponadto podkreślić, że znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę dłuższego oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, gdyż Sąd ma obowiązek rozpoznawać sprawy zgodnie z kolejnością ich wpływu. W tych warunkach nie można skutecznie zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu przewlekłości w prowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia