Postanowienie NSA z 24 stycznia 2014 r., I OPP 76/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 329/13

Sprawa

w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 25 lutego 2013 r. (data prezentaty organu) J. W. złożył skargę - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnego.

Skarga J. W. została przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 21 marca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) i wpłynęła do Sądu w dniu 25 marca 2013 r. (data prezentaty sądu).

Zarządzeniem z dnia 26 marca 2013 r. sprawa ze skargi J. W. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt IV SA/Gl 329/13. Wskazano strony, przedmiot, symbol sprawy, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę, zarządzono skierowanie akt do spraw oczekujących.

W dniu 12 grudnia 2013 r. (data prezentaty sądu) J. W. złożył skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarżący wniósł o stwierdzenie rażącej przewlekłości i zasądzenie na jego rzecz odszkodowania w kwocie 20,000 złotych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do § 25 ust 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) na każdą z rozpraw są wyznaczane sprawy według kolejności wpływu (...), z uwzględnieniem spraw, które podlegają rozpoznaniu poza kolejnością. Istnieją, bowiem podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające, bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPP 16/08 - Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OPP 20/08 – Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II OPP 20/08 – Lex 493700).

Jak wynika z akt sprawy, postępowanie ze skargi J. W. wszczęte zostało na skutek skargi z dnia 25 lutego 2013 r. przekazanej przez organ do Sądu w dniu 25 marca 2013 r. W dniu następnym, tj. 26 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął czynności w sprawie, tj. Przewodniczący Wydziału wydał zarządzenie o wpisaniu sprawy do repertorium IV SA/Gl 329/13, wskazując strony, symbol, przedmiot, wyznaczając sędziego sprawozdawcę oraz zarządził doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę skarżącemu. Nadto Przewodniczący Wydziału zarządził skierowanie sprawy do spraw oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy.

Zaznaczyć należy, że w tej kategorii spraw, którą objęta jest skarga J. W., przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy w określonym (szybszym) terminie. Dlatego też blisko 9-miesiecznego okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy (liczonego od dnia wpłynięcia skargi do sądu), nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.