Postanowienie NSA z 6 lutego 2015 r., I OPP 8/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi G. M. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 743/14

Sprawa

w sprawie ze skarg E. K. i G. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany dotychczasowych użytków i klas na działkach postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Zofia Flasińska Grzegorz Czerwiński

Uzasadnienie

Pismem z dnia 17 stycznia 2015 r. G. M. (dalej także, jako: "skarżąca") złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej także, jako: "WSA w Rzeszowie") w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 743/14 ze skarg E. K. i skarżącej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany dotychczasowych użytków i klas na działkach.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 czerwca 2014 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęły skargi E. K. i skarżącej na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. Zarządzeniem z tego samego dnia zarejestrowano te skargi pod sygn. akt II SA/Rz 743/14, oznaczono przedmiot postępowania, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Nadto wezwano obie skarżące do uzupełnienia braków formalnych skarg poprzez złożenie ich odpisów, zarządzono doręczenie skarżącym urzędowych formularzy PPF (w skargach zawarte zostały wnioski o przyznanie prawa pomocy) oraz zarządzono doręczenie wszystkim stronom postępowania (116 uczestników) odpisy odpowiedzi na skargi.

W dniu 3 lipca 2014 r. (data prezentaty sądu) E. K. oraz skarżąca nadesłały żądane odpisy skarg oraz złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy na urzędowych formularzach PPF.

Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Rzeszowie z 8 lipca 2014 r. przyznano E. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz kolejnym postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. odmówiono G. M. przyznania prawa pomocy. Odpisy ww. postanowień zostały doręczone ww. osobom w dniu 25 lipca 2014 r.

W piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżąca G.M. złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego jej przyznania prawa pomocy.

Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. WSA w Rzeszowie wezwał skarżącą – w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień.

Skarżąca odpowiedzi na wezwanie Sądu udzieliła w piśmie z dnia 2 września 2014 r. (data prezentaty sądu).

Postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. WSA w Rzeszowie odmówił G. M. przyznania prawa pomocy. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 30 września 2014 r.

W dniu 8 października 2014 r. skarżąca wniosła - za pośrednictwem WSA w Rzeszowie - do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej także, jako: "NSA") zażalenie na postanowienie z dnia 11 września 2014 r.

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 975/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. zażalenie.

Po zwrocie akt sprawy do Sądu I instancji, Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie w dniu 19 listopada 2014 r. wezwał skarżącą do uzupełniającego uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

W odpowiedzi skarżąca w dniu 8 grudnia 2014 r. (data prezentaty sądu) ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy oraz w dniu 17 grudnia 2014 r. (data prezentaty sądu) z zażaleniem na zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu od skargi.

Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2014 r. ww. zażalenie zostało zarejestrowane jako wniesione w terminie oraz zarządzono przedstawienie akt sprawy wraz z zażaleniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. WSA w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia z dnia 11 września 2014 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy.

Kolejnym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. odrzucono skargę G. M. i zwrócono skarżącej kwotę 50 złotych tytułem dotychczas uiszczonego wpisu od skargi. Odpisy postanowienia wraz z uzasadnieniem zostały przesłane wszystkim stronom postępowania.

Przesyłka adresowana do jednego z uczestników wróciła do nadawcy z adnotacją poczty "adresat nie żyje". W związku z tym, zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2015 r. WSA w Rzeszowie wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego o nadesłanie odpisu skróconego aktu zgonu zmarłego uczestnika postępowania. W dniu 16 stycznia 2015 r. (data prezentaty sądu) wpłynął do akt sprawy z Urzędu Stanu Cywilnego w R. żądany odpis aktu zgonu.

W dniu 16 stycznia 2015 r. (data prezentaty sądu) G. M. wystąpiła z kolejnym wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy.

W tych okolicznościach skarżąca pismem z dnia 17 stycznia 2015 r. wystąpiła ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przed WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 743/14. Sądowi I instancji zarzuciła, że dotychczas nie rozpoznał jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, który złożyła w dniu 8 grudnia 2014 r. oraz nie zostało rozpoznane jej zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu od skargi.

Ww. skargę na przewlekłość skarżąca złożyła w dniu 19 stycznia 2014 r. do WSA w Rzeszowie oraz w dniu 22 stycznia 2015 r. bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarga, która wpłynęła bezpośrednio do NSA na przewlekłość postępowania została przekazana do Sądu I instancji w dniu 30 stycznia 2015 r. (data prezentaty WSA w Rzeszowie) i ponownie przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z aktami sprawy w dniu 2 lutego 2015 r. (data prezentaty NSA).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jeżeli skargę na przewlekłość postępowania wniesiono w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, to Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę na przewlekłość postępowania, mimo że strona nie uiściła opłaty, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej, jako: "ustawa").

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (5 czerwca 2014 r.) do dnia wniesienia przez skarżącą skargi na przewlekłość postępowania (19 stycznia 2015 r.) upłynęło niecałe 8 miesięcy. Taki okres oczekiwania na zakończenie sprawy z całą pewnością nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Zauważyć należy, że w tej sprawie to strona zarzucająca Sądowi I instancji przewlekłość inicjowała postępowania wpadkowe w zakresie prawa pomocy, składała pisma i zażalenia. Sąd I instancji zobowiązany był, zatem w pierwszej kolejności rozpoznać te wnioski, co czynił, zdaniem NSA, bez nieuzasadnionej zwłoki. Wbrew twierdzeniom skarżącej wniosek o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu I instancji w dniu 8 grudnia 2014 r. został już rozpoznany postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. Natomiast zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie zostało w dniu 17 grudnia 2014 r. zarejestrowane i oczekuje na nadanie mu dalszego biegu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.