Postanowienie NSA z 21 czerwca 2023 r., I OPP 8/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S.K. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 2142/21 ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1721/20 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 czerwca 2020 r., znak: DAP-WOSRFR/7280-55/2020/MBs w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Jerzy Siegień przewodniczący
Sędzia NSA Marek Stojanowski sprawozdawca
Sędzia NSA Marian Wolanin

Uzasadnienie

Pismem z 15 maja 2023 r. (data prezentaty Sądu) S.K. (dalej także: "skarżąca") wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie o sygn. akt I OSK 2142/21. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji sygn. akt I SA/Wa 1721/20 doszło do przewlekłości postępowania, podjęcie niezbędnych czynności zmierzających do wydania wyroku w sprawie, a także zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 złotych oraz kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy wskazując, że od przekazania akt sprawy wraz ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego upłynął okres 1 roku i 7 miesięcy. Przez powyższy czas nie zostały podjęte żadne czynności w sprawie ani też do chwili obecnej nie wydano wyroku. W przekonaniu skarżącej stanowi to rażące naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Z akt sprawy wynika, że skarga kasacyjna Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 1 lipca 2021 r. Zarządzeniem z 8 lipca 2021 r. odpis skargi kasacyjnej doręczono stronom postępowania. Zarządzeniem z 14 września 2021 r. stwierdzono brak podstaw do zastosowania art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) Zarządzeniem z 22 października 2021 r., wykonanym 17 listopada 2021 r. akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Akta sprawy wpłynęły do Naczelnego Sądu Administracyjnego 19 listopada 2021 r. i tego samego dnia sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 2142/21.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, (Dz. U. z 2018 r. poz. 75, dalej: "ustawa"), skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11 i 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sadu Administracyjnego 19 listopada 2021 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa została skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy, zgodnie z kolejnością wpływu. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynął ponad rok i siedem miesięcy, czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył zatem 12 miesięcy o których mowa w art. 14 ustawy. Pamiętać jednak należy, że czas oczekiwania na rozpoznanie spawy nie jest zależny tylko od Sądu, lecz przede wszystkim od bardzo dużej ilości składanych skarg kasacyjnych w zestawieniu z ograniczoną ilością możliwych terminów posiedzeń oraz ograniczonymi możliwościami kadrowymi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do § 25a ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. - Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1202 ze zm., dalej: "regulamin"), sprawy rozpatrywane w składach trzyosobowych przewodniczący wydziału przydziela sędziom w drodze losowania, w ramach symboli spraw należących do właściwości wydziału orzeczniczego, w którym orzekają, z uwzględnieniem specjalizacji orzeczniczej sędziów, zgodnie natomiast z ust. 4 powyższego przepisu, pula spraw wyznaczonych do losowania obejmuje sprawy z uwzględnieniem kolejności ich wpływu. Kategorie spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu wymienione są w § 26 ust. 2 regulaminu, ponadto stosownie do § 26 ust. 5 regulaminu Prezes Izby może w uzasadnionych przypadkach zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością wpływu, po uprzednim uzgodnieniu z przewodniczącymi wydziałów. Rozpoznawana sprawa nie należy do żadnej z kategorii o których mowa w § 26 ust. 2 regulaminu, żadne przepisy ustaw szczególnych nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku jej rozpoznania poza kolejnością wpływu, skarżąca nie składała również wniosku w tym przedmiocie. Podkreślić także należy, że w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, co wydłuża termin oczekiwania na jej rozpoznanie.

Z uwagi na powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1721/20 nie może stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Sądu. Zgodnie z regulaminem przed powyższą sprawą na dostępne terminu posiedzeń kierowane są bowiem sprawy o wcześniejszej dacie wpływu oraz sprawy należące do kategorii spraw rozpoznawanych poza kolejnością wpływu. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że zgodnie z kolejnością wpływu obecnie w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego na terminy rozpraw kierowane są sprawy zarejestrowane w roku 2020. W takich okolicznościach nie można uznać, aby w sprawie wystąpiła przewlekłość postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.