Postanowienie NSA z 10 sierpnia 2016 r., I OPP 84/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. D. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 744/15 ze skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 362/14 ze skargi M. D. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie [...] z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie NSA: Zofia Flasińska Jolanta Rajewska

Uzasadnienie

M. D. w piśmie 14 lipca 2016 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 744/15, domagając się stwierdzenia przewlekłości w tym postępowaniu i zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości 10 500 zł.

Skarga M. D. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie [...] z [...] marca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności została przekazana do WSA we Wrocławiu z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 14 maja 2014 r. W dniu 6 listopada 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na 4 grudnia 2014 r., po której zamknięciu wydano wyrok oddalający skargę. W dniu 3 grudnia 2014 r. wpłynął wniosek skarżącego u przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, który został uwzględniony postanowieniem referendarza sądowego z 11 grudnia 2014 r. Pismem z 17 grudnia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka we [...] poinformowała o wyznaczeniu dla skarżącego adwokata w osobie L. R. Odpis wyroku z 4 grudnia 2014 r. z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 stycznia 2015 r., a w dniu 9 lutego 2015 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną, która została zarejestrowana zarządzeniem z 10 lutego 2015 r. W dniu 16 marca 2015 r. skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu i zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 744/15. Sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. W dniu 14 lipca 2016 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżący podniósł, że do chwili obecnej Naczelny Sąd Administracyjny nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, chociaż od wniesienia skargi kasacyjnej upłynęło półtora roku. W tym czasie stan zdrowia skarżącego pogorszył się drastycznie, a przewlekłe postępowanie sądowe jest przyczyną cierpienia psychicznego i frustracji oraz powoduje, że skarżący nie może ubiegać się o świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z 4 grudnia 2014 r. została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 16 marca 2015 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Powyższe oznacza, że okres oczekiwania na zakończenie sprawy nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Sprawa skarżącego musi oczekiwać na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Nie zachodzi szczególny przypadek istnienia przepisów nakazujących rozpoznanie tej sprawy w ustawowo określonym terminie, a żadna ze stron nie wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.