Postanowienie NSA z 30 czerwca 2015 r., I OPP 89/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 564/13

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Jacek Chlebny, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski (sprawozdawca)

Uzasadnienie

Pismem z dnia 14 maja 2015 r. Z. R. (dalej, jako: "skarżący") wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 564/13 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2013 r.

Skarga została przekazana przez organ do WSA we Wrocławiu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 2 września 2013 r.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 września 2013 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 564/13, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę i stosownego pouczenia.

Pismem z dnia 6 września 2013 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i w Opolu.

Po odebraniu oświadczeń od wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Opolu, o których mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a."), akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt I OW 269/13 wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów.

Akta sprawy o sygn. IV SA/Wr 564/13 wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 26 listopada 2013 r.

Sprawie z wniosku o wyłączenie sędziów nadano sygn. akt IV SO/Gl 67/13. W sprawie tej - z uwagi na złożone przez skarżącego wnioski i środki zaskarżenia - wydano szereg rozstrzygnięć, w tym między innymi:

• zarządzenie WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego 2014 r. o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziów WSA w Gliwicach;

• postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 maja 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy,

• postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 4 lipca 2014 r. o odrzuceniu sprzeciwu;

• postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 listopada 2014 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie z dnia 28 lutego 2014 r.

• postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 30 października 2014 r. odrzucające zażalenie na zarządzenie z dnia 28 lutego 2014 r.

Ostatecznie zarządzeniem WSA w Gliwicach z dnia 11 marca 2015 r. wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pozostawiono bez rozpoznania.

Akta sprawy IV SA/Wr 564/13 zostały zwrócone do WSA we Wrocławiu w dniu 8 maja 2015 r.

Pismem z dnia 14 maja 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy oraz odrębnym pismem z tej samej daty wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 564/13. Skarżący opisując stan sprawy, wskazał, że podejmowane przez WSA we Wrocławiu rozstrzygnięcia są niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy mimo, że postępowanie sądowe trwa ponad 12 miesięcy. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że po wpłynięciu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nadał jej niezwłocznie bieg. Jednakże już trzy dni po zarejestrowaniu skargi, skarżący złożył wniosek o wyłączenia wszystkich sędziów m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt I OW 269/13 wyznaczony do rozpoznania tego wniosku został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.Sąd ten również nie mógł zakończyć postępowania wpadkowego (sygn. akt IV SO/Gl 67/13) niezwłocznie, albowiem skarżący wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziów WSA w Gliwicach oraz o przyznanie prawa pomocy. WSA w Gliwicach zobligowany był zatem do rozpoznania złożonych przez skarżącego wniosków oraz środków odwoławczych i dopiero zarządzeniem z dnia 11 marca 2015 r. zakończył postępowanie w sprawie IV SO/Gl 67/13. Do tego czasu WSA we Wrocławiu nie mógł procedować w sprawie, w której skarżący zarzuca obecnie przewlekłość postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie uznać należy, że to działania skarżącego w dużej mierze przyczyniły się do przedłużenia postępowania sądowego. Z tych względów okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy o sygn. IV SA/Wr 564/13, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.