Postanowienie NSA z 10 listopada 2004 r., I OPP 9/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Ł. P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu

Sprawa

w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, sygn. akt 4/II SA/Po 1466/03 postanawia oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie NSA Edward Janeczko Leszek Włoskiewicz

Uzasadnienie

Ł. P. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, wskazując sygnatury akt sądowych w ośmiu sprawach, w tym sprawę o sygn. akt II SA/Po 1466/03. Skarżąca podała, ze sprawa dotychczas nie została rozpatrzona i domagała się "odszkodowania w najwyższej kwocie określonej ustawowo".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Z akt sprawy oznaczonych sygnaturą 4/II SA/Po 1466/03 (poprzednia sygnatura II SA/Po 1466/03) wynika, że Ł. P. w lipcu 2003 r. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] którą została utrzymana w mocy decyzja Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., odmawiająca przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.

W sierpniu 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. przekazało Sądowi odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy. Sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sadowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona.

Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do Sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

W rozpoznawanej sprawie po terminowym i prawidłowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych (przesłaniu odpisu skargi organowi), sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy od sierpnia 2003 r. Stosownie do przepisu § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa skarżącej nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do Sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych wcześniej jest przyczyną oczekiwania od sierpnia 2003 r. na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie skarżącej. Istnieje wszakże podstawa do rozpoznania sprawy poza kolejnością w drodze zarządzenie prezesa sądu, jeżeli jest to uzasadnione (§ 31 ust. 2 powołanego rozporządzenia). Skorzystanie z tego trybu postępowania wymaga jednak wystąpienia z takim wnioskiem przez stronę oraz podania okoliczności uzasadniających rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ten tryb postępowania, pomimo dużej liczby spraw oczekujących na rozpoznanie przez Sąd, pozwala rozpoznać w szybszym terminie sprawy, w których ma to uzasadnione znaczenie dla strony.

Ze skargi na przewlekłość postępowania, ani też akt sprawy, w której skarga ta została wniesiona nie wynika, aby skarżąca w tej sprawie podejmowała jakiekolwiek działania w celu skorzystania z możliwości rozpoznania sprawy poza kolejnością.

Należy także mieć na uwadze, że obowiązująca od 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje postępowanie uproszczone. Przepisy regulujące to postępowanie (art. 119-122 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) mają zastosowanie także w sprawach, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone.

Postępowanie uproszczone pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy bez wyznaczenia rozprawy, jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, konieczny jest wniosek strony o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przepis ten daje stronom możliwość rozpoznania ich sprawy przez sąd szybciej, pomimo dużej liczby spraw oczekujących na rozpoznanie, pod warunkiem wszakże, iż strona zgadza się na takie rozpoznanie sprawy. Celem tego przepisu jest między innymi stworzenie stronom możliwości rozpoznania ich sprawy, w sytuacji, gdy ilość spraw wnoszonych do sądu jest większa niż możliwości ich rozpoznania. Jedynie od woli stron zależy wykorzystanie tego trybu postępowania w celu szybszego rozpoznania ich sprawy przez sąd. Stwarza to możliwość szybszego rozpoznania zwłaszcza spraw, których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a charakter sprawy i jej znaczenie dla strony przemawia za szybkim rozpoznaniem sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie występowała z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a tym samym skarżąca nie wykorzystała środków pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy bez oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze okres oczekiwania na wyznaczenie rozprawy oraz przytoczone wyżej względy, należało dojść do wniosku, że zarzut skarżącej, iż zostało naruszone jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest trafny, a wobec tego skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy.