Postanowienie NSA z 30 czerwca 2015 r., I OPP 95/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt IV SO/Wr 2/13

Sprawa

w sprawie z wniosku Z. R. o wymierzenie Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 16 listopada 2012 r. na decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych, postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Jacek Chlebny, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski (sprawozdawca)

Uzasadnienie

Pismem z dnia 4 maja 2015 r. Z. R. (dalej, jako: "skarżący") wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt IV SO/Wr 2/13 w sprawie z wniosku skarżącego o wymierzenie Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 16 listopada 2012 r. na decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych.

Jak wynika z akt sprawy, Z. R. złożył w dniu 2 stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o wymierzenie grzywny Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...].

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 stycznia 2013 r. odpis wniosku doręczono Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...].

Odpowiedź organu na wniosek wpłynęła do Sądu w dniu 24 stycznia 2013 r., kopię zaś tej odpowiedzi wysłano skarżącemu w dniu 29 stycznia 2013 r.

Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2013 r. sędzia sprawozdawca skierowała sprawę na rozprawę.

W pismach z dnia 19 i 22 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł "skargę na skład sędziowski". Powyższe pisma zostały włączone do akt sprawy.

Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2013 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy na dzień 2 lipca 2013 r.

W dniu 11 czerwca 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu o sygn. akt IV SO/Wr 2/13.

W dniu 1 lipca 2013 r. skarżący wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i w Opolu.

Z uwagi na złożony wniosek o wyłączenie sędziów, rozprawa w dniu 2 lipca 2013 r. została odroczona.

Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OPP 49/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Akta sprawy zostały zwrócone do WSA we Wrocławiu.

Po odebraniu oświadczeń od wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Opolu, o których mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a."), akta sprawy zostały przekazane ponownie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I OW 217/13 wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do rozpoznania wniosku.

Akta sprawy o sygn. IV SO/Wr 2/13 wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 20 września 2013 r. Sprawie z wniosku o wyłączenie sędziów nadano sygn. akt IV SO/Gl 39/13. W sprawie tej - z uwagi na złożone przez skarżącego wnioski i środki zaskarżenia - wydano szereg rozstrzygnięć, w tym między innymi:

• postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 maja 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy,

• postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 9 czerwca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy,

• postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 21 lipca 2014 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 9 czerwca 2013 r.,

• postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 4 listopada 2014 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 9 czerwca 2013 r.,

• postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 17 grudnia 2014 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 9 czerwca 2013 r.,

Ostatecznie zarządzeniem WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2015 r. wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pozostawiono bez rozpoznania.

Akta sprawy IV SO/Wr 2/13 zostały zwrócone do WSA we Wrocławiu w dniu 9 kwietnia 2015 r.

Pismem z dnia 4 maja 2015 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 2/13. Skarżący opisując stan sprawy, wskazał, że podejmowane przez WSA we Wrocławiu rozstrzygnięcia są szykaną ze strony Sądu i zamykają skarżącemu drogę do sprawiedliwego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy mimo, że postępowanie sądowe trwało ponad 12 miesięcy. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że po wpłynięciu wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nadał mu niezwłocznie bieg. Sąd I instancji wyznaczył termin rozprawy na dzień 2 lipca 2013 r., a więc sześć miesięcy po złożeniu wniosku. Rozprawa została jednak odroczona, albowiem skarżący złożył wniosek o wyłączenie m.in. wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu. Nie było więc możliwe wydanie orzeczenia kończącego sprawę. W pierwszej bowiem kolejności Sąd zobowiązany był do nadania biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I OW 217/13 wyznaczony do rozpoznania tego wniosku został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd ten również nie mógł zakończyć postępowania wpadkowego (sygn. akt IV SO/Gl 39/13) niezwłocznie, albowiem skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a następnie z zażaleniem na postanowienie o odmowie jego przyznania, z tym, że wniósł również o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. WSA w Gliwicach zobligowany był zatem do rozpoznania wszystkich złożonych przez skarżącego wniosków oraz środków odwoławczych i dopiero zarządzeniem z dnia 17 lutego 2015 r. zakończył postępowanie w sprawie IV SO/Gl 39/13. Do tego czasu WSA we Wrocławiu nie mógł procedować w sprawie, w której skarżący zarzuca obecnie przewlekłość postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie uznać należy, że to działania skarżącego w dużej mierze przyczyniły się do przedłużenia postępowania sądowego. Z tych względów okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy o sygn. IV SO/Wr 2/13, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.