Postanowienie NSA z 23 stycznia 2020 r., I OPP 97/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. P. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I OSK 1551/19 ze skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 728/18 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący
sędzia NSA Jolanta Rudnicka sprawozdawca
sędzia NSA Małgorzata Miron

Uzasadnienie

Pismem z dnia 2 grudnia 2019 r. A. P. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1551/19 z jego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 728/18 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Skarżący podał, że w dniu 5 kwietnia 2019 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 728/18. Wskazał, że mija już osiem miesięcy od złożenia skargi kasacyjnej i dalej brak jest rozstrzygnięcia co do sprawy tak delikatnej, jak umieszczenie osoby starszej i schorowanej w domu pomocy społecznej. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, wniósł o zasądzenie odpowiedniego zadośćuczynienia od Skarbu Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze.

Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy.

W niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co zarzuca skarżący we wniesionej skardze.

Jak wynika z akt, przesyłka polecona zawierająca odpis wyroku z dnia 16 października 2018 r. wraz z uzasadnieniem została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 28 grudnia 2018 r. – na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "p.p.s.a.").

Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach pismem z dnia 18 lutego 2019r. (data stempla pocztowego) poinformowania WSA w Gliwicach, że skarżącemu został przyznany pełnomocnik z urzędu w osobie r. pr. E. K. O fakcie tym poinformowano skarżącego pismem z dnia 27 lutego 2019 r.

Pismem z dnia 6 marca 2019 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił okoliczności usprawiedliwiające nieodebranie przez skarżącego poleconej przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 16 października 2018 r. wraz z uzasadnieniem. Wskazano, że skarżący jest uprawniony do doręczania mu przesyłek z pominięciem skrzynki pocztowej i wobec nieobecności w miejscu zamieszkania spowodowanej pobytem w szpitalu, nie mógł odebrać awizowanej przesyłki, która po upływie 14 dni została zwrócona do Sądu. Wobec tego, w wykonaniu zarządzenia sędziego WSA w Gliwicach z dnia 11 marca 2019 r., ponownie doręczono odpis wyroku z dnia 16 października 2018 r. wraz z uzasadnieniem – tym razem pełnomocnikowi skarżącego.

W dniu 12 kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego), skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 728/18.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2019 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie oświadczenia, czy wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, czy też zrzeka się przeprowadzenia rozprawy – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi, pismem z dnia 2 maja 2019 r. pełnomocnik oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W dniu 4 czerwca 2019 r. akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 12 czerwca 2019 r. sprawa została wpisana do repertorium pod sygnaturą akt I OSK 1551/19.

Pismem z 2 grudnia 2019 r. skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed tymże Sądem w sprawie o sygn. akt I OSK 1551/19, o której była już mowa na wstępie.

Należy raz jeszcze podkreślić, że sprawy wpływające do Sądu są rozpoznawane – co do zasady – według kolejności ich wpływu. Jednak trzeba także pamiętać o sprawach, które są rozpoznawane poza kolejnością wpływu, z uwagi na to, że przepisy szczególne nakazują ich rozpoznanie przez Sąd w krótszych terminach, co ma wpływ na wydłużenie się czasu oczekiwania na rozpoznanie pozostałych spraw. Należy podkreślić i wyjaśnić skarżącemu, że od dnia wpływu skargi, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy.

W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że czynności podejmowane przez Naczelny Sąd Administracyjny były prawidłowe i terminowe. Skargę kasacyjną skarżącego odnotowano w repertorium w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 12 czerwca 2019 r., zatem do dnia złożenia skargi na przewlekłość (2 grudnia 2019 r.) upłynęło niecałe 6 miesięcy. Wobec tego należy uznać, że czas, który upłynął od momentu zarejestrowania sprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym do momentu wniesienia skargi na przewlekłość nie pozwala na stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.