Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 26 lipca 2017 r. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wystąpiła na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", o podjęcie w pełnym składzie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały mającej na celu wyjaśnienie istniejącej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, przez udzielenie odpowiedzi na pytania:
- 1. Czy brak możliwości wykazania zarządu nieruchomością w oparciu o dokumenty, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99, ze zm.) - zwanej dalej uggw, wobec uchylenia ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wyłącza możliwość dowodzenia istnienia zarządu nieruchomością na podstawie innych środków dowodowych, stosownie do art. 75 i art. 76 § 3 w zw. z art. 76 § 1 i § 2 i w zw. z art. 77 § 1 art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.
- 23) - zwanej dalej kpa, dla wykazania, że określona nieruchomość nie należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.)?
- 2. Czy do wykazania zarządu nieruchomością wykonywanego w dniu 27 maja 1990 r. przez państwowe jednostki organizacyjne znajduje zastosowanie katalog środków dowodowych określony w § 4 i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120)?
W piśmie z dnia 8 stycznia 2019 r. [...] S.A. z siedzibą w Warszawie wystąpiły - na podstawie art. 33 § 2 ppsa - o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o podjęcie uchwały z powołanego wyżej wniosku Prokuratorii Generalnej RP, w charakterze uczestnika, argumentując swój udział przysługiwaniem interesu prawnego, który szeroko został opisany w powołanym piśmie z dnia 8 stycznia 2019r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 33 § 2 zdanie pierwsze i drugie ppsa, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 ppsa, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.
Warunkiem dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest więc m.in. okoliczność, że wnioskujący o takie dopuszczenie nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego.
W sprawie z wniosku Prokuratorii Generalnej RP z dnia 26 lipca 2017 r. nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne, ponieważ wniosek ten dotyczy podjęcia tzw. uchwały abstrakcyjnej na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 ppsa. Przepis ten stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Prokuratoria Generalna RP nie wnioskuje zatem o wydanie rozstrzygnięcia na potrzeby konkretnej sprawy administracyjnej. Przedmiotem tego wniosku jest dokonanie przez pełny skład sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia przepisów prawa wskazanych w tym wniosku, których stosowanie, w ocenie wnioskodawcy, wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z tego względu, w treści pytań zawartych we wniosku z dnia 26 lipca 2017 r., nie wskazano jakiejkolwiek osoby lub podmiotu, z których sprawą administracyjną ma się wiązać wnioskowana uchwała Sądu.
Uchwała ta ma bowiem dotyczyć jedynie wyjaśnienia przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawach administracyjnych dotyczących wszystkich podmiotów spełniających warunki określone w treści tych przepisów.
Przedmiotem uchwały wnioskowanej przez Prokuratorię Generalną RP nie jest więc interes prawny konkretnego podmiotu w znaczeniu określonym w art. 33 § 2 ppsa.
Ponadto, z art. 264 § 2 i art. 265 ppsa wynika, że w posiedzeniu całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego bierze udział wnioskodawca i Prokurator Generalny lub jego zastępca, przy czym udział Prokuratora Generalnego lub jego zastępcy jest obowiązkowy. Oznacza to, że inne osoby i podmioty, poza wyżej wymienionymi, nie biorą udziału w posiedzeniu całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego przy podejmowaniu uchwały na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 ppsa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 i art. 182 § 3 ppsa, postanowił jak w sentencji.