Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
W dniu 1 czerwca 2004 r. Z. S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia 28 maja 1990 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Milicji Obywatelskiej. Decyzją z dnia [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji (rozkazu personalnego) z dnia 28 maja 1990 r. W ocenie organu w toku wydawania rozkazu personalnego nie doszło do takiego naruszenia prawa, które powodowałoby skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Organ stwierdził, że termin określony w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 38, poz. 181 ze zm.) ma charakter instrukcyjny co oznacza, że jego naruszenie nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się ze zdaniem skarżącego, że zwolnienie go ze służby nastąpiło z naruszeniem terminu trzech miesięcy, jednocześnie podzielił stanowisko organu, że uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa i w konsekwencji nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom zawartym w procedurze administracyjnej. Wbrew zarzutom, decyzja jest uzasadniona w sposób właściwy i zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a. oraz oparta na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
W skardze kasacyjnej skarżący podniósł, zarzuty naruszenia art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL (zwanej dalej ustawą), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 61 Kodeksu cywilnego i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego termin trzech miesięcy określony w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy jest terminem materialnoprawnym, czyli prekluzyjnym, zatem czynność dokonana po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Skoro przełożony nie podjął w ustawowym terminie decyzji w sprawie zwolnienia skarżącego, to tym samym utracił prawo do jego zwolnienia w oparciu o złożoną przez niego prośbę o zwolnienie. Ponadto podniesiono w skardze kasacyjnej, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby (rozkaz personalny) nie spełnia warunków wymaganych prawem, bowiem nie została uzasadniona, a także brak jest pouczenia strony, czy i w jakim trybie można się odwołać od decyzji. Należy także zauważyć, że decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby nie została doręczona Z. S., ani jej nie ogłoszono. Dopiero na skutek decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji udostępniono skarżącemu kserokopię decyzji o jego zwolnieniu ze służby. W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym i błędnie przyjął, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Wadliwe było również powołanie się przez Sąd na przepisy Kodeksu cywilnego co do skuteczności wycofania przez skarżącego prośby o zwolnienie, ponieważ przepisy te nie mogą być stosowane w sprawie administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podnieść, iż przedmiotem postępowania sądowego jest zaskarżona decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności, a nie decyzja wydana w postępowaniu zwykłym. Oznacza to, że w tej sprawie chodzi o ocenę, czy były podstawy do stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby w Milicji Obywatelskiej jest wadliwa z przyczyn określonych w art. 156 § 1 K.p.a. i z tego powodu należało stwierdzić jej nieważność.
Należy podzielić stanowisko Sądu, iż odmowa stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji jest prawidłowa, ponieważ organy trafnie przyjęły, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Zasadniczy zarzut skarżącego, iż przepis art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL określa prekluzyjny termin do wydania decyzji, gdy funkcjonariusz zwróci się z prośbą o zwolnienie, nie jest uzasadniony. Użyte w tym przepisie określenie "z tym że decyzję należy podjąć w ciągu 3 miesięcy od złożenia prośby" wcale nie wskazuje jednoznacznie na to, iż decyzja taka nie mogła być podjęta po tym terminie, ani na to, że jest to termin prekluzyjny. Wobec tego nie można przyjąć, iż wydanie decyzji po tym terminie było rażącym naruszeniem tego przepisu. O rażącym naruszeniu przepisu w toku wydawania decyzji można mówić wówczas, gdy treść przepisu jest jednoznaczna a organ wydający decyzję podejmuje rozstrzygnięcie, które jest sprzeczne z takim przepisem. Taka sytuacja w tym przypadku nie występuje.
Należy ponadto podnieść, że skarżący złożył prośbę o zwolnienie z Milicji Obywatelskiej 2 października 1989 r. i na tym piśmie (prośba o zwolnienie) w dniu 14 listopada 1989 r. została zamieszczona adnotacja Szefa USW w W[...] "zwalniam ze służby w MO". W związku z tym trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 14 § 2 K.p.a. dopuszcza załatwienie sprawy nawet w formie ustnej (bez zachowania formy pisemnej), a w przypadku gdy decyzja uwzględnia żądanie strony organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji (art. 107 § 4 K.p.a.). Okoliczność tę należy uwzględnić także przy dokonywaniu oceny, jakie znaczenie prawne miało złożenie przez skarżącego raportu w dniu 22 listopada 1989 r. w sprawie wycofania prośby o zwolnienie ze służby. Stanowisko organów, podzielone przez Sąd w zaskarżonym wyroku, iż późniejsze wycofanie prośby o zwolnienie nie oznaczało, iż skarżący nie mógł być zwolniony ze służby, nie jest sprzeczne z przepisem, który stanowił podstawę zwolnienia, a w każdym razie nie może być zakwalifikowane jako rażąco sprzeczne z tym przepisem, ponieważ ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL nie regulowała kwestii dopuszczalności lub skuteczności wycofania prośby funkcjonariusza o zwolnieniu ze służby. Nie ma więc wystarczających podstaw do podzielenia poglądu skarżącego, iż wycofanie prośby o zwolnienie, sprawia iż wcześniej złożona taka prośba nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Powołanie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na przepisy Kodeksu cywilnego o składaniu oświadczeń woli nie jest pozbawione racji.
Z przytoczonych względów zarzut naruszenia ar. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL nie jest trafny.
Nie są również uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż decyzje zostały prawidłowo uzasadnione, a okoliczności sprawy wystarczająco wyjaśnione odnosi się do zaskarżonej decyzji, odmawiającej stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, a nie do kwestionowanej decyzji o zwolnieniu. Wobec tego nie jest trafny zarzut, naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, który w skardze kasacyjnej odnosi się do kwestionowanej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Podniesione zaś zarzuty dotyczące kwestionowanej decyzji o zwolnieniu ze służby nie dają podstaw do przyjęcia, iż naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym w toku wydawania tej decyzji było rażące w takim stopniu, iż decyzja ta z tego powodu dotknięta była wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z tych względów nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż Sąd oddalając skargę naruszył przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.